Tarih

ABD’de Hüküm Giyen Evrimci Biyolog

Tektanrılı dinlerde, Âdem’in topraktan, Havva’nın ise Adem’in kaburgasından yaratıldığına inanılır. Hıristiyanların İncil kitabında “yaratılışın” günümüzden 6 bin yıl önce olduğu belirtilmiştir. Arkeologlar, insanların dünyada 2.5 milyon yıl önce var olduğunu saptadılar. Anadolu’da ise Denizli Kocabaş köyünde 1 milyon yıl önce yaşayan insan fosilleri bulundu. 19. yüzyılda yaşayan İngiliz biyolog Charles Darvin“İnsan dahil tüm canlı türlerinin doğal seçilim yoluyla bir ya da birkaç ortak atadan evrildiğini” çeşitli kanıtlarla “Evrim Teorisinde” yazdı. “Evrim Teorisi”, günümüzde biyoloji biliminin temeli ve birleştirici öğesi oldu, 1930’larda bilim dünyasında kabul gördü.

ABD’de bazı eyaletlerde 1910’larda “Evrim Teorisinin” öğretilmesi yasaklandı. Tennessee kongresi, 1925’te valinin de onayladığı, “Butler Yasasıyla”eyaletteki üniversite ve kamu okullarında “Evrim Teorisi”nin okutulması yasaklandı, uymayanlara hapis ve para cezası uygulandı.  “Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği’nin (ACLU)” yasayı dava etmek için “cesur bir öğretmene” gereksinimi vardı. Biyoloji öğretmeni John Scopes (24) hapse girmeyi göze aldı ve derste teoriyi anlattı. 

Üç öğrencinin tanıklığı ile Scopes tutuklandı. “Butler Yasası”, maymun, şempanze, gorillerin ve öteki hayvanların evriminin anlatılmasını yasaklamıyor, ancak insanın gezegen üzerindeki öteki biyolojik canlılar gibi belli bir evrimden geçmiş olduğu fikrine karşı çıkıyordu. Darvin’in teorisinde yer alan, “insan, goril, şempanzelerin aynı ortak atadanevrimleştiği” görüşü, duruşmalarda “insanın maymundan geldiği iddia ediliyor” biçiminde saptırıldı. Yobaz bir Hıristiyan olan yargıç duruşmaları dua ile başlatıyordu. Savunmanın önerdiği bilim insanlarının tanıklığını kabul etmedi.

Dava, kiliseler içinde “modernist – fundamentalist” tartışmasına yol açtı. Modernistler, evrimin dine karşıt bir bilimsel teori olmadığını savunurken, fundamentalistler ise insanların sözünün İncil’de yazandan daha değerli olmayacağını savunuyorlardı.  Scopes’ın avukatlığını Clarence Darrov yüklendi. Sekiz gün süren davada jüri, öğretmen Scopes’i suçlu buldu. Ancak yargıç hapis yerine, para cezasına çarptırdı. Bu eyaletlerin biyoloji kitaplarında, bilimsel veriler yerine, sadece İncil’den pasajlar yer aldı. Bütün ülkede bilim eğitimi geriledi, bunun yerine okullarda din eğitimi arttı. 

Rusya’nın uzaya gönderdiği “Sputnik” uydusunun yörüngede dolaştığı gece, ABD “şok” geçirdi. Bilimsel eğitim neden gerilediği sorgulanır oldu. Bilimsel eğitimin artırmayı hedefleyen “Ulusal Eğitim Yasası” kabul edildi, NASA kuruldu.  Temyizde, Eyalet Yüksek Mahkemesi, kararın, ABD anayasasına uygun olduğunu savununca dava, ABD Yüksek Mahkemesi’nin önüne geldi. Yüksek Mahkeme, 1968’de, herhangi bir dinin inancına uymadığı gerekçesiyle bilimsel eğitimin devlet okullarında yasaklamasının ABD anayasasına aykırılığına karar verdi, yasağı kaldırdı. Yüksek Mahkeme’nin kararında, “devletin, herhangi bir dini inancı ya da bütün dini inançları, hoşlanmadıkları bir görüşten koruma görevi yoktur” denildi. 

1960’ta Stanley Kramer’in yönettiği “Scopes Maymun Davasını” konu alan “Inherit The Vind (Rüzgârın Mirası) adlı filim çekildi. Avukat rolündeki Spencer Tracy’nin tiradı çok yankı uyandırdı. Filmin Türkçe altyazılı bu bölümünü, aşağıdaki bağlantıdan izleyebilirsiniz. 

***

AKP Hükümetinin Milli Eğitim Bakanlığı “Evrim Teorisi”nin okutulmasını yasakladı. Talim ve Terbiye Kurul Başkanı İlahiyat Fakültesi mezunu Alparslan Durmuş“Evrim Teorisinin tartışmalı ve anlaşılması zor olduğu için çıkarıldığını” açıkladı! Durmuş’un açıklamaları CNN, Nevseek ve Nev York Times’ın yayınlarında AKP Reis-i Umumisi’nin “dindar kuşak” istemi ile birlikte alay konusu oldu. Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz “Bilim ne söylüyorsa biz onu takip edeceğiz. İlim midir, varsayım mıdır, kuramsal mıdır…” diye konuştu! 2011’de yapılan “Evrim Teorisi karşıtlığıyla” ilgili araştırmada, yüzde 75 oranla Suudi Arabistan, yüzde 60 oranla Türkiye’nin karşıtlığı saptandı!

***

Amerika’daki davada “Evrim Teorisi”ni anlattığı için ceza alan öğretmenin avukatı Darrov’un heykeli, 92 yıl sonra, geçen hafta cezayı veren mahkemenin karşısına dikildi…

Özgen ACAR – Cumhuriyet