chang-sunsheng
Tarih

Çinli Diplomat Zhangsun Sheng ve Türkler – 1

Cangsun Şıng (M.S. 551-609) Çin’in Sui Hanedanlığı dönemi stratejisti ve diplomatıdır.

Cangsun Şıng’ın stratejileri ve başarıları göz önüne alındığında Türk tarihi için önem arz eden bir karakterdir. Çin’in “güçlüyü böl, zayıflarla işbirliği yap”, “düşmanı düşmana kırdır”  ve “Türkleri böl” stratejilerini başarıyla tamamlamış ve tarihe adını yazdırmıştır.

Türklerin başında bulunan Işbara Kağan’ın 580 yılında Kuzey Cou (Bei Zhou) Hanedanlığı ile ilişkileri geliştirmek adına evlilik akti rızasını göstermiş bunun üzerine Kuzey Cou imparatoru Yüvın Şuen (Yü Wenxuan), Cao Beyliği’nin (Zhao) başında bulunan Yüvın Cao’nun (Yü Wenzhao) kızı Çien Cin’in (Qian Jin) Işbara Kağan ile evlenmesini uygun görmüştür.

Bu evliliğin adına ülkelerinin güçlü özelliklerini göstermek isteyen Kuzey Cou ve Türkler kendi ülkelerinden en güçlü savaşçıları seçip birbirlerine elçi olarak göndermiş, Türklere Çiencin Konçuy* ile birlikte gönderilen heyete yardımcı olma görevini Cangsun Şıng almıştır. Cou Hanedanlığı Cangsun Şıng’ın elçilik görevindeyken Işbara’ya da hizmet edilmesi emrinde bulunmuştur.

bir-tasla-iki-kus
Cangsun Şıng’ın iki kartalı tek ok ile vurduğu tasvir.

Kuzey Cou’dan Türk Kağanlığı’na gönderilen aşağı yukarı on elçi Işbara tarafından itibar görmemiş fakat Cangsun Şıng kabiliyetleri ile Işbara’nın gönlünü almıştır.

Cangsun Şıng Işbara ile birlikte gittikleri avlardan birinde Işbara Cangsun Şıng’ın marifetlerini görmek için ondan et için birbirlerine girmiş iki kartalı vurmasını isteyerek ona iki adet ok verir. Cangsun Şıng oklardan kavisli olanı alır ve bu oku salarak iki kartalı da avlar. Cangsun Şıng’ın bu marifeti karşısında kendisine hayran kalan Işbara emrindeki kişilere Sunşıng’dan eğitim almalarını emreder. Işbara’nın kardeşi Çoluh Şad halkın sevgisini kazandığı için Işbara tarafından içten içe kıskanılır. Bu kıskançlığın sonucunda Işbara arkadaşı gördüğü Cangsun Şıng ile Çoluh’a karşı işbirliği yapar. İşte bu dönemlerde Cangsun Şıng Işbara ile birlikte geçirdiği zamanlarda, birlikte çıktıkları avlarda Türk ülkesinin coğrafyasını, güçlü ve zayıf boylarını iyice öğrenir. Cangsun Şıng Yang Cien’den aldığı görev üzerine ülkesine döndükten sonra öğrendiği bu bilgileri teker teker imparatora açıklar. Bu bilgilerden memnun kalan Yang Cien, Cangsun Şıng’ı Arabalı Birliğe komutan yapar.

arabali-birlik-muhru
Arabalı Birlik Komutanlık Mührü

*Konçuy: Çince “Gongzhu” sıfatının Türkçe söyleniş biçimi olan Konçuy, prenses manasına gelmektedir.

Kaynaklar:
1- Sui Kitabı 51. Tomar – 16. Özgeçmiş
2- Gök-Türkler, Ahmet TAŞAĞIL, 2. baskı, Türk Tarih Kurumu, 2003


Devamı için bilimdili.com’u takip etmeyi unutmayın.

Berkcan Yalçın

Ankara Üniversitesi Sinoloji ABD. (Çinîyat) mezunu. Bilimdili.com çevirmen ve yazarı. Şu anki ikamet yeri Pekin, ÇHC.

Yorumla

Yorum yazmak için buraya tıklayın...

Arşivler

Sosyal Medyada Bilimdili