Canlı Bilimi Tıp

Yumurtasız Bebek Yapılması Mümkün Mü?

Bahçeci Sağlık Grubu

Bilim adamları yapılan deneylerin bir gün yumurtasız bebek yapımının mümkün hale geleceğini gösterdiğini söylediler.

Spermi, yumurta tarafından döllenmiş olduğuna kandırıp sağlıklı bir fare bebek üretme konusunda başarılı oldular.

Araştırmacılar, Neyçır Kominikeyşıns’taki (Nature Communications) bulguların gelecekte kadınların bebek yapımı sürecinde yer almayacağı anlamına geldiğini söylüyorlar.

Çalışma şimdilik döllenme konusundaki bazı detayları açıklamaya yardım ediyor.

Ana-baba kavramının sonu mu geliyor?

Bath Üniversitesinin bilim adamları deneylerinde döllenmemiş yumurta kullanmakla işe başladılar. Kimyasalları kullanarak yumurtayı yalancı embriyo olduğuna inandırdılar.

Bu yalancı embriyoların cilt hücreleri gibi sıradan hücrelerle, bölünüşleri ve DNA’larını denetleyişleri gibi noktalarda ortak yönleri çokça bulunuyor.

Araştırmacılar yalancı embriyoya sperm eklenmesi durumunda sağlıklı bebekler üretilebildiği bu durumda, bir gün insanlarda da yumurtadan olmayan hücreler kullanılarak benzer bir sonuç elde edilmesinin mümkün olabileceği sonucuna vardılar.

Fareler üzerinde yapılan deneylerde başarılı hamileliklere ulaşma oranları dörtte bir idi.

Araştırmacılardan biri olan Doktor Toni Peri (Tonny Perry) BBC haber sitesine ‘’İlk kez birileri yavru oluşumunun spermin yumurtadan başka bir şeyle birleştirilmesiyle mümkün olabileceğini gösterdi.’’ dedi.

Üretilen bebek fareler sağlıklıydı, hayatlarının geri kalanını sağlıklı geçirecekleri düşünülüyordu ve kendileri de sağlıklı yavru sahibi olabileceklerdi.

Araştırmacıların amacı döllenme sürecinin asıl işleyişini anlamak çünkü sperm yumurtayla birleşirken olan şeyler hala tam olarak biliniyor değil.

Mesela yumurta spermin tüm kimyasal elbisesini tamamen çıkartır ve ona yeni bir kimyasal elbise giydirir.

Böylece sperm, sperm gibi davranmayı bırakır ve bir embriyo olur fakat ‘’elbise değişimi’’ sürecinin nasıl işlediği bilinmiyor.

Döllenme sürecinde yumurtaya olan ihtiyacı ortadan kaldırmak toplumda büyük bir tepkiye yol açabilir.

Doktor Toni Peri ‘’Başka bir ihtimal de, uzak gelecekte vücuttaki sıradan hücrelerin spermle döllendirilerek embriyo oluşturmanın mümkün olabileceğidir.’’ dedi.

Başka bir deyişle, iki erkek birinin sıradan hücre bağışlaması ve diğerinin sperm bağışlamasıyla kendi çocuklarına sahip olabilirler.

Ya da bir erkek kendi kendine çocuk sahibi olabilir. Bu durumda çocuğu kendine çift yumurta ikizi gibi benzeyecek.

Doktor Toni Peri, bu noktada söylenenlerin yalnızca tahmin olduğunun altını çiziyor.

Çin’deki bilim adamları bu yılın başlarında kök hücreden sperm üretebilmiş ve bu spermle sağlıklı bir fare üretebilmek için yumurtayı dölletmişlerdi.

Doktor Peri iki alanda yapılan araştırmaların birleştirilmesiyle eninde sonunda sperme ve yumurtaya olan ihtiyacı ortadan kaldırabileceğini iddia etti.

Fıransis Kırik Enstitüsünden (Francis Crick) Profesör Robin Lovell-Badge ‘’Bence bu çok ilginç bir haber ve zoru başardıklarının göstergesi. Eminim ki bu çalışma bize hem döllenme hem de tek hücre aktarımına (klonlama) ilişkin ilk adımların yeniden programlanması hakkında önemli şeyler söyleyecek.’’

Kaynak: Ceyms Gellagır (James Gallagher), BBC

Çeviri: Melike Sönmez