Dil

Atlıg Terimi Üzerine

atlıg “süvari, atlı birlik” (at+lıg)

Clauson, atlıg sözcüğünü “süvari” ve “atlı birlik” olarak anlamlandırmıştır (Clauson, 1972: 55). Kâşgarlı Mahmud DLT’de atlıg sözcüğünün anlamını “atlı” olarak vermiştir: atlıg er “atlı asker” (Ercilasun, Akkoyunlu; 2015: 48). Tekin bu sözcüğün kökünü at olarak almakta ve “sahip olan” anlamında sıfatlar türeten {+lIg} ekinden türediğini söylemektedir (Tekin, 2016: 82). Atlı birlikler Türk ordusunun temelini oluşturmaktaydı.

Özbek Türkçesinde atlıg sözcüğü iki şekilde yaşamaktadır. İlk olarak åtlıq “süvari” biçiminde yaşamaktadır. İkinci olarak atlıg > åtli biçimine dönüşmüş olarak “atı olan kişi” anlamında kullanılmaktadır (ÖTİL I, 2008: 156).

Sözcük Köktürk ve Uygur yazıtlarında geçmekte olup Bilge Kagan yazıtında şu şekilde tanıklanmaktadır:

tabgaç atlıg süsi bir tümen artukı yeti biŋ süg ilki kün ölürtüm. “Çin süvari birliklerinin on yedi bin kişilik ordusunu ilk gün öldürdüm.” (BK G 1).

Tugçı ve Borguçı (borazancı) Terimleri Üzerine

Tarkan Terimi Üzerine

Alp, Alpagut, Alpagu ve Yılpagut Unvanları Üzerine

İlk Türk Askerî Birlikleri; Akıncılar ve Akınçu Terimi

Yabgu “Kagandan Sonraki En Büyük Unvanlardan Birisi”