Evren

Öteuydularda Yaşam Var

Bir sanatçının uzak bir güneş sistemindeki dev bir gezegeni çevreleyen potansiyel olarak yaşanabilir bir exomoon resmi. Kaynak: NASA GSFC: JAY FRIEDLANDER VE BRITT GRISWOLD

Biliyorum, uzun zamandır yoktum. Ben de burada yazmayı özledim. Epeyce bir vakittir çeşitli işlerim dolayısıyla oturup yazmaya pek fırsat bulamadım. Çok defa araştırmalarımı yazıya döküp paylaşmak istediysem de nasip olmadı. Kısmet bugüne imiş.

Hepimizin bildiği gibi uzun yıllardır dünya dışında, hatta güneş sistemimizin dışında canlılık arıyoruz. Dünya’nın güneş sistemimizdeki yeri baz alınarak yapılan çalışmalarda yaşam bulundurabilecek ötegezegenleri listeliyoruz. Bu gezegenlerin konumu ile bizim ve güneşimizin konumları kıyaslanarak, kendi yıldızının etrafında yaşam barındırıp barındırmayacağına karar veriyoruz. Örneğin; Kepler uydusunun ana amacı kayaç yapıda, karasal iklime sahip gezegenler bulmak. Neden? Çünkü yuvamıza benzemesi lazım. Niye? Çünkü tek bildiğimiz yaşam tam olarak üstüne bastığımız toprakta var.

Elbette benzerini aramak fikri oldukça mantıklı, fakat bunun düz mantık olduğunu düşünen birileri olduğunu fark ettim ve fikirlerini biraz inceledim. Uzayda gezegen ararken bir çok kez karşımıza çıkan gezegenlerin kayaç olmadığını görüyoruz. İzlediğimiz bir çok yıldızın çevresi gaz devleri ile dolu, en yakın örneği ise Jüpiter.

Gaz Devi Nedir?

Hemen hemen tümü hidrojen ve helyum’dan oluşan Gaz yapılı “Gaz Devi” dev gezegenler, tüm yıldız sistemlerinde bulunurlar.

Bir yıldızı oluşturan bulutsunun muhteviyatının %99’u veya daha fazlası sadece Hidrojen ve Helyum gazlarından ibarettir. Bunlar, ayrıca evrende en fazla bulunan, neredeyse tüm evreni oluşturan elementlerdir. Tipik bir yıldız oluşum bulutsusunun %24’ü Helyum, %74’ü de Hidrojen gazıdır. Bu oran artı eksi %1 oynayabilir. Kalan çok küçük miktar ise, Dünya’dan bildiğimiz Silisyum, Karbon, Oksijen, Azot vs gibi elementlerden ibarettir.

Peki ya oralarda yaşayamaz mıyız? Elbette yaşayamayız. Aranızda yaşarız diyen cin fikirliler var ise eğer evrimini biraz daha ilerletmesi gerekiyor. Lakin bu gaz devleri, etrafında çok sayıda kayaç yapıda uydu barındırıyor. Bu durumda yaşanabilir bölge içinde bulunan, bilinen 121 gaz devi var. Bu 121 gaz devinin etrafında yaşam barındıran çok sayıda öteuydu (exomoon) var olması gerekiyor. Bunun farkına varan Kaliforniya Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı bu tür uyduları gözlemleyebilmek için çalışmalara başlamış bile.

Ne mutlu onlara. Benim ülkemde böyle şeyler olmadığı için kıskanmıyor değilim. Neyse ki bu konuda Amerikalılar paylaşımcı davranıyor, biz de bilgi sahibi olabiliyoruz. Buradan hala Türk Uzay İstasyonu’nu kurmamış olanlara en ince selamlarımı gönderiyorum.

Kaynak

https://phys.org/news/2018-05-giant-planets-habitable-moons.html

Gaz Devi Gezegenler