Kaynak

The post UNESCO, Geleneksel Türkmen Halı Dokuma Sanatını İnsanlığın Ortak Mirası İlan Etti appeared first on Bilimdili.com.

Modern      =   kültürlü    =   hegemonik
↓ Geleneksel  ↓  Popüler    ↓ Madun 

Son zamanda gelenekçilik bir moda haline geldi. Bu moda içerisinde modern olan ve geleneksel olan bir çatışma olmadan kaynaşabiliyor. Modernleşmenin toplumsal ve ekonomik kollu olması ve geleneksel işlevin kültür düzeyi ile ilişkili olması bu durumu güçlendiriyor.

Bu durum karşısında akıllara şu soru geliyor: son yüzyılda popülerin inşa süresinde modernliğin benimsenmesi isteği ve gelenek ile şekillenmesinin nedeni nedir?

Bu kültürlerin özelliklerini özümsemek elbette ilk yapılması gerekendir. Burada sahneye ili önemli unsur çıkar: folklor ve kültür endüstrisi.

Canclini’ye göre Halkbilimciler ve Antropologlar tarafından müzeler için sahnelenen “popüler”le, iletişim uzmanları tarafından kitle iletişim araçları için sahnelenen “popüler”, veya siyaset sosyologları tarafından devlet ya da muhalefet partileri ve toplumsal hareketler için sahnelenen “popüler” bir değildir.

Bilinir ki 19. Yüzyıl, halka yönelme ve her toplumun kendi milletini yüceltme yüzyılı olarak oluşmuştur. Fakat bu araştırmacıların kuramları, ideolojik ve politik çıkarlarla yönlendiriliyordu.

“Halk”, 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın başlarında, Avrupa’da nüfusun her kesimini kucaklamak isteyen ulus-devletlerin oluşmasıyla beraber, bir gönderge olarak modern tartışmadaki yerini aldı. Fakat, Aydınlanma, seküler ve demokratik yönetime meşruiyet kazandırmak için müracaat edilmesi gereken bu halkın, aynı zamanda, aklın ortadan kaldırmak istediği her şeyin –batıl inanç, cehalet ve kargaşanın– taşıyıcısı olduğuna inanıyordu. Romantikler bu çelişkinin farkındaydı. Politika ile gündelik hayat, kültür ile yaşam arasındaki kopukluğu gidermekle meşgul olan çeşitli yazarlar, “halk âdetlerini” öğrenmeye koyuldular ve halkbilimi çalışmalarını teşvik etmeye başladılar.

Herder ve Grimm kardeşler gibi yazarların çalışmaları 1878 yılında Folklor Cemiyeti’nin kurulmasıyla resmiyet kazandı. Bu halkbilimi adımının ayırt edici yönü de popüler olanı gelenek olarak kavraması olmuştur.

Popüler olan, sözlü kültürün getirmiş olduğu şeffaflık ile modernliğin getirdiği dışsal etkinin ardında kalandır. Folklorun öncüleri, teknolojinin ortaya çıkmasıyla beraber yok olan inanışları nostaljiyle yad ediyorlardı. Çünkü teknolojinin gelişmesi ile sözlü kültür aktarımlarının azaldığını çok önceden fark etmişlerdi.

Böylece “popüler”, tükenmekte olan ve güncel çatışmaların dışına çıkıp, olmuş olmamız gereken şeye yönelik arzumuzun peşinden giderek yeniden icat edebileceğimiz şeylere mahsus o dilsiz güzelliğe büründü. Nesneleri toplayarak kayboluşa karşı mücadele ettiler; halkbilimciler, halk gelenekleri müzeleri kurdular.   

Halkbilimciler, halkın içinde üretilen ve dolaştırılan nesneleri, halka özgü âdetleri, yok olup gitmiş bir toplumsal yapının kalıntıları olarak algılamışlardır.

Romantikler, popüler kültürün temelinin kırsalın kültürü olduğunu savundular. 19. yüzyılın sonlarından itibaren üretilen folklor metinleri, etnik gruplar ve bu grupların (dinsellik, ritüeller, tıp, festivaller ve el sanatları gibi) kültürel ifade biçimleri hakkında muazzam bir bilgi bütününe kaynaklık etmiştir.

Canclini’ye göre halk bilgisinin önündeki ilk engel, çalışma nesnesinin tanımından kaynaklanmıştır. Halk, Avrupa’da olduğu gibi Latin Amerika’da da, basit teknikler ve sınırlı toplumsal farklılaşma sayesinde modern tehditlerden kendini koruyabilen, yalıtılmış ve kendi kendine yeterli yerli gruplar ya da köylüler olarak tahayyül etmiştir. Kültürel mallara (nesneler, efsaneler, müzik biçimleri vs.), onları üreten ve tüketen faillerden daha çok önem verilmiş ve ürünlere duyulan bu hayranlık –bir başka deyişle, onları üreten toplumsal süreç ve faillere ve onları dönüştüren kullanımlara karşı bu kayıtsızlık– bu nesnelerin, geçirdikleri değişimlerden dolayı değil, bilakis, hiç değişmeden kendilerini tekrar etmelerinden ötürü değer görmelerine sebep oluştur.

Avrupa ve Amerika’da, popüler olana yönelik kültürü bir endüstri haline getirme yönündeki ilk hamlelere tepki olarak doğan halkbilimi doğmuştur.  Temelinde halkın yaratması bulunan bu alanda popüler olanın inşasındaki rolü araştırmaya açık durumdadır.

The post Popüler Olanın İnşası: Gelenek ve Modernite appeared first on Bilimdili.com.

Geleneksel Çin resimlerinde insan figürleri, manzara ve çiçek-kuş resimleri olarak üç ana unsur işlenir. Savaşan Beylikler Dönemi’nde (M.Ö. 475-221) Çin resminde daha çok insan figürü resimleri ön plana çıkmış ve Tang Hanedanlığı’na kadar gelen 1000 yıllık süreç içerisinde insan figür resimleri büyük bir gelişim göstermiştir. İnsan figür resimleri ile Gu Kaycı (Gu Kaizhi) ve Vu Daozı (Wu Daozi) adlı ressamlar ön plana çıkmıştır. 

Genellikle dağlar ve nehirlerin güzel tasvirleriyle karşılaştığımız manzara resimleri Çin (Qin) Hanedanlığı döneminde görülmeye başlar. Sui-Tang Hanedanlıkları döneminde ise diğer resim türlerinden ayrılarak başlı başına bir konu oluşturmuş; Song döneminde manzara resimleri altın çağını yaşamıştır. Li Sışün (Li Sixün), Fan Kuan ve Tang Yin manzara resimlerinin önde gelen ressamları olarak tarihte adlarını yazdırmışlardır.

Çiçek-kuş resimleri ise birçok çiçek, kuş, böcek ve su canlılarının resme dökülmesiyle ortaya çıkmış bir akımdır. Güney-Kuzey Hanedanlıkları döneminde görülmeye başlanan bu akım yine Song Hanedanlığı döneminde en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Çiçek-kuş resimlerinde Cu Da (Zhu Da), Bambu ağacı resimlerinde Cın Şie (Zhengxie), balık türü resimlerde ise Çi Bayşı (Qi Baishi) adlı ressamlar ekol olmuşlardır.

Geleneksel Çin Resmi teknik olarak; fırça kullanılarak ince işlemelerle süslenmiş gerçeğe yakın resimler (Gongbi) ve serbest stil (Şie Yi Hua [Xieyihua]) ikiye ayrılır. Bu resimler batı kültüründe ortaya çıkmış resimler ile benzerliğe sahip değildir. Batı kültüründeki resimler daha gerçekçi olup Çin resimleri biraz daha romantik yaklaşır resim sanatına. Çin resimlerinde şiirsellik ön planda kalır. Misal Şü Beyhong (Xü Beihong) adlı sanatçı “at” resimleriyle ünlüdür. Basit fırça darbeleriyle kağıt üzerinde ortaya çıkardığı at figürü mükemmel bir gerçekçiliğe sahiptir. Bir başka örnek ise serbest stil ressamlarından biri olan Çi Bayşı 他日相呼 (Ta ri xiang hu [Tr Okunuş: Ta rı şian hu]) adlı eserinde bir solucan için birbirleri ile dövüşen iki küçük civcivi çizmiştir. “Hiçbir şeyin farkında olmayan iki küçük çocuğun yalnızca bir yiyecek konusunda anlaşamaması” kompozisyonuna sahip bu eserde Çi Bayşı hayatın önemine vurgu yapıyor.

Geleneksel Çin resimlerine örnekler 

Çin resminin ana hatları hayal gücüyle zenginleştirilmiştir. Fırça kullanım teknikleri değişken olup yoğun ve özgür betimlemelerin yanında detaylayıcı ve büyüleyici tarafları da bulunur.

Bir geleneksel Çin resmi eserinde batılı resimlere fark olarak resmin herhangi bir tarafında bir şiir ve bir mühür bulunur. Bu yüzden Çin resimlerinde şiir, yazı, resim ve mühür bir araya gelmiştir. Çin resim sanatı uzun yıllar önce atılımını yapmış ve dünya insanlarına önemli bir miras bırakmıştır.

The post Geleneksel Çin Resmi ve Çin Resminin Önde Gelen Ressamları appeared first on Bilimdili.com.