Şu manzarayı zihninizde canlandırın: Uçakta oturmuş gece boyunca sürecek olan yolculuğa hazırlanmaktasınız. Arkanıza yaslanıp dinlenmeye hazırsınız. Koltuğunuzu arkaya yatırmaya çalışıyorsunuz fakat koltuk yerinden oynamıyor. Neler oluyor? Acil çıkış kapısının yanında ya da yakınlarında oturmuyorsunuz yani her şey olması gerektiği şekilde işlemeli. Koltuğunuz da kırık değil. Sorunun ne olduğunu anlamak için arkanıza dönüyorsunuz.

Tam arkanızda oturan yolcu her biri küçük bir zımba boyutunda olan, koltuk tepsisini yerinden oynatılmasına imkan vermeyen bir çift plastik ayraç kullanıyor. Bu koltuğunuzu arkaya yaslamanızı engelleyerek arkanızda oturan kişinin rahatlıkla yemek yemesini ya da bilgisayarını kullanmasını mümkün kılıyor ve sizi güzellik uykunuzdan ediyor. Peki ne yapmalı?

Bunun cevabı her zaman çok hoş olmayabilir. 2014’te Nivark, Nü Cörsi’den (Newark, New Jersey) Denvör, Kolorado’ya (Denver, Colorado) gitmekte olan bir yolcu uçağı iki yolcu arasındaki bir anlaşmazlık sebebiyle başka bir yöne uçmak durumunda kaldı. Bir yolcu koltuğun arkaya yatırılmasını engelleyen ürünlerden bir tanesini kullanıyordu. Girdikleri söz dalaşı koltuğunu yatırmak isteyen yolcunun diğerinin yüzüne içecek fırlatmasıyla sonuçlandı. Sorun çıkaran bu iki kişi Şikago’ya (Chicago) yönlendirilen uçaktan atıldı. (Her nasılsa bu ürünün satışları bu tatsız olayın uluslar arası medyada yer bulmasıyla birden yükseldi.)

Koltuğunuzu arkaya yaslamak ne zaman kabadır?

Uçuş konulu ‘’Beti Bavuluyla Havada’’ yayınındaki uçuş görevlisi Betty Thesky, ‘’Yolcular koltuklarını arkaya yaslayıp yaslamamak konusunda çok düşünceliler. Koskoca adamların birkaç inç genişliğindeki yer için yumruk yumruğa kavga etmek üzere olduklarını gördüm. Bunu, bir uçuş görevlisi olarak o rahatsız şapkayı giyerken kavga eden yolcuları dağıtmak ve onları yatıştırmaya çalışırken tecrübe ettim.’’ diyor.

Havayolu güvenlik teşrifatına göre uçağın pist üzerinde ilerleyişi, havalanışı ve inişi boyunca koltuklar dik konumda olmalıdır.

Niçin mi? Çünkü birçok kaza uçuşun bu üç evresi boyunca gerçekleşir. Bu yüzden yolcuların kaza durumunda koltukları dik hale getirip sorunsuz bir şekilde uçağı boşlatmalarını emniyete almak için koltukların dik konumda tutulması gerekiyor.

Koltuğu arkaya yatırma tartışmasında uçuş görevlileri ne söylüyor?

Thesky, ‘’Bence en kibar ve adaletli çözüm koltuğunuzu yolculuğun yarısında arkaya yatırmaktır. Yemek sunumu sırasında da koltuğunuzu dik konuma getirmek kibarca bir davranış olur.’’ diyor.

Koltuk yatırmaya gelince klasik nezaket en önemlisidir: Şu düğmeye basıp arkaya yaslanmak her zaman kaba bir davranış olacaktır.

Eski bir uçuş görevlisi olarak şahitlik ettiğim en başarılı koltuğu arkaya yatırma koltuğunu arkaya yatırmak isteyen yolcunun arkadakine dönerek ‘’koltuğumu arkaya yatırabilir miyim?’’ diye sorması ve genellikle gülümseyen yolcunun ‘’evet’’, çok nadir bir şekilde ‘’hayır’’ ve bazen ‘’henüz değil’’ cevabını verişiydi. Yolcuların, ‘’Bilgisayarımda çalışıyorum ve cidden biraz yere ihtiyacım var. Ben işimi bitirene kadar 15 dakika daha beklemenizin bir sakıncası var mı?’’ dediklerini de işitmiştim.

Alışılmış nezaket kuralları

Fakat akılda tutulması gereken başka etkenler de bulunuyor.

Görgü kuralları uzmanı Daniel Post Sinning, ‘’Bütün uçuşlar bir değildir.’’ diyor. ‘’Yemek sunumu sırasında, uçuş kısa ise ya da bütün yolcular bilgisayarlarını çıkarmış çalışıyorsa koltuklarınızı yatırmayın. Ama uzun bir uçuşta herkes uyuyordur, bu yüzden koltuklarınızı kesinlikle yatırabilirsiniz.’’

‘’Emin değilseniz etrafınıza bakının ve yolcuların neler yaptığına göz atın. Herkes koltuğunu arkaya yatırmış rahatlamaya çalışıyorsa şüphesiz ki bunu yapabilirsiniz demektir. ‘’

Başka bir ayrıntı: Arkanızda kimin oturduğuna dikkat edin.

Arkanızda oturan uzun boylu bir yolcu ise en saygılı olanı koltuğunuzu arkaya yaslamaktan kaçınmak olacaktır. Yine arkanızda oturan yolcu yeni yeni yürümeye başlamış bir çocuk fakat bir anaokulu öğrencisi yaşlıysa bacakları arkaya yatmış koltuğunuza vurmaya yetecek kadar uzun olabilir. Bu ‘’Cidden değer mi?’’ sorusunun meydana çıktığı vakittir.

Betty Thesky, ‘’Hatırlıyorum da bir keresinde iyi kalpli bir yolcumuz beni durdurup nasıl koltuğunu dik konuma getirebileceğini sormuştu. Niçin, diye sorduğumda ise arkasındaki yolcuya daha fazla yer verebilmek için olduğunu söylemişti. Böyle adamlara gerçekten milyonda bir rastlanıyor!’’ diyor.

Kaynak: BBC, Beth Blair, Is it rude to decline your seat?

Çeviri: Melike Sönmez

The post Koltuğunuzu Arkaya Yatırmak Kaba Bir Davranış mıdır? appeared first on Bilimdili.com.