Nano sözcüğü Yunanca “cüce”den geliyor. Nanoteknoloji atom ve moleküller boyutunda yapılan bilim ve teknoloji faaliyeti anlamına geliyor.

Nano sözcük olarak, milyarda bir anlamına gelir. Bir nanometre (nm) metrenin milyarda birine eşittir. Örneğin bir saç telinin çapı 100000 nm olduğunu söylersek daha rahat anlaşılabilir.

Peki neden nano boyut ?

Bir malzemenin  boyutu küçüldükçe çalışma hızı artıyor ve o malzeme yeni özellikler kazanıyor. Malzemenin fiziksel özellikleri fazı ve enerji spektrumunun kesikli yapısı daha belirgin hale geliyor.

The post Nanoteknolojinin Doğuşu appeared first on Bilimdili.com.

                Alan Turing makinaların düşünebileceğini ortaya attığında yapay zekanın olabilirliğinden bahsediyordu. Kendi adıyla yaptığı Turing makinaları ile bu konuda deneyler yaptı. Turing’in bu çalışmaları önce dev bilgisayarlara dönüştü, sonra masaların üstüne kondu, küçüldü dizüstü oldu ve şimdi ellerimizde bir oyuncak oldu.

                Apple’ın “Siri” adlı yapay zeka yongasıyla tanışmayan ya da konuşmayan neredeyse kalmadı. Bu küçük oyuncaklarla ve bilgisayarla hepimiz iyi zaman geçiriyoruz ve hayatımızdaki bir çok sorunu hızlıca çözebiliyoruz. Ancak Turing bundan söz etmiyordu. Ellerimizde oyuncak olmuş bir boş zaman aracı değildi yapılmak istenen. Bilim adamları yapay bir insan zekası istiyordu.

                Peki neden olmadı? Bugün neden yapamıyoruz ve niçin hala gelecekte olabilecek teknolojileri bekliyoruz? Teknolojimiz yeterince gelişmedi mi? Aslında bu soruların yanıtı moore yasasında gizli.

Moore Yasası nedir?

Gordon Moore’un  19 Nisan 1965 tarihli “Electronics Magazine” dergisinde yayınlanan makalesinden yola çıkarak teknoloji tarihine kendi adıyla geçen yasadır.

Moore yasasının temel mantığı şöyledir, mikroişlemciler (yongalar) içindeki transistör sayısı her onsekiz ayda bir kez iki katına çıkacaktır. (Gordon Moore 1975’te her iki yılda bir kez iki katına çıkacağını öne sürmüştür). Bu sayede işlem hızları ve sayıları da buna paralel olarak artacaktır.

Moore Yasası Grafiği

Moore Yasasının Gelişimi

Transistör sayısının iki katına çıkması tümleşik devrenin fiziksel boyutunun da dört katına çıkması anlamına gelmektedir. Bu durum hacimsel olarak devrenin büyük yerler kaplaması anlamına gelir. Bu yüzden silisyum yongalar kullanarak tümleşik devrelerin boyutları da küçültülmüştür. Silisyum yongalar üzerinde 65 Nanometre boyutuna kadar büyüklüklerde, yani 600 silisyum atomu boyutunda yapılar oluşturulabilmektedir. Basite indirgeyecek olursak eğer; bilgisayarlar her onsekiz ayda bir kez iki kat hızlanacak ve fiyatı artmayacaktır.

Moore Yasasının Aşılmaz Duvarı

Bugün kullandığımız yongalarda 20 silisyum atomu boyutuna kadar gelişme kaydedildi. Moore yasası bir elli yıl daha doğru kalırsa bilgisayarların insan beyninin sayısal işlem yapma gücünü aşacaklarını düşünmek akla uygundur. Bir kaç on yıl içinde bir kedi ya da köpek zekasında robotlar aramızda dolaşabilirler. Fakat bu gelişimin önünde artık bir fiziksel engel var.

Tahminlere göre yakın gelecekte (5-7 yıl gibi) bilgisayarlarda kullanılan yongalar 5 atom boyutuna kadar inceltilebilecek ve bu seviyeye kadar moore yasası geçerliliğini koruyacak. Ancak 5 atoma gelindikten sonra Heisenberg’in belirsizlik ilkesi devreye girecek ve artık elektronların nerede olduğunu bilemeyecek duruma geleceğiz. Yani elektronlar, o muhteşem hızlı işlerimizi yürüten yongaların dışına sızacaklar ve kısa devre olacaklar. Gönderilen emirler bilgisayar tarafından anlaşılamayacak ve “bum”. Işıltılı teknoloji dünyası duvara toslar.

Moore Yasasından Sonrası

Aslında bu döneme şimdiden bir ad verildi. Teknoloji dünyası bu döneme “Silikon sonrası dönem” adını veriyor. Ancak silikon sonrası döneme ait netlik kazanmış bir teknolojik gidişat yok. Bu yüzden elimizdeki veriler ışığında söylenebilecek söz; yakında sert bir duvara çarpabileceğimiz ihtimalidir. Bilim adamları kuantum bilgisayarlar ve paralel işlemciler ya da dna ve optik bilgisayarlar gibi yeni teknolojiler üzerinde çalışıyor olsalarda henüz hiç bir somut üretim ortaya konmuş değildir.

İnsanoğlu’nun şimdilik yetisini aşan bu durumdan ötürü büyük teknoloji firmalarında gelişimsel bir yavaşlama söz konusudur. Moore yasası çöküşünün farkında olan şirketler yeni bir keşif yapılana kadar zaman kazanmaya çalışmaktadır. Çünkü her yıl aynı hıza sahip ürünler çıkarmak bir süre sonra insanlar için anlamsız hale gelecektir. Bunu deneyimlemek isterseniz son 5 yıl içinde çıkan akıllı telefonları gözden geçirebilirsiniz. Sizce gerçekten işlem hızları ikiye mi katlandı? Yoksa sadece daha iyi bir görüntüsü mü var? Bunu test etmek için bilim adamı olmaya gerek yok. Aslında tüm insanlar her seferinde daha zeki olanı arıyor.

Sonuç olarak; Turing’in hayalleri Moore Yasası geçerli olduğu sürece olası bir fikirdi. Eğer işlemcilerimiz, yonga teknolojimiz katlanmaya devam etseydi, bir yapay zeka gücüne ulaşmak görebileceğimiz bir gelecekteydi. Ancak Turing’in hayalleri başka bir keşfin baharına kaldı.

The post Neden Yapay Zeka Üretemiyoruz? appeared first on Bilimdili.com.