Tarih 19 Haziran 451’i gösterdiğinde Aetius’un güçlü ordusu Hun birliklerini Katalon Ovası’nda görmüştür. Bilemediğimiz bir nedenden ötürü o akşam Frank müttefikleri karanlık bastırmadan önce Gepidlerle savaştı. Kısa süren bu savaş sonrasında her iki taraf da avantaj sağlayamayınca ve gecenin de başlaması bu savaşı durma noktasına getirdi. Ertesi gün 20 Haziran 451 sabahı iki taraf karşı karşıya geldi.

Bir tarafta Batının ünlü komutanı Aetius vardı, diğer tarafta ise Hunların yenilmez başbuğu Attila. Aetius ordunun tüm sorumluluğunun üstünde olması bilinciyle sahaya daha erken inmeyi başarmıştır. Hunların sağdan ve soldan kuşatma yapmamaları için sırtını tepelere ve ormanlara vermiştir. Aetius ordusunu üç bölüme ayırdı: Orta kısma Alanları, sağ kanadına Vizigotları kralları I. Theodoric önderliğinde, sol kanadına ise Roma lejyonları, Franklar, Burgundlar ve Saksonları aldı. Alanların oluşturduğu ekip atlı birliklerden oluşuyordu ve ordunun en zayıf yeri sayılabilirdi. Vizigotlar ise yaya bir şekilde yerlerini almışlardı ve arkalarında okçu birlikler yer alıyordu. Sol kanatta bulunan Roma lejyonları, Franklar, Burgunlar ve Saksonların oluşturduğu grup ise piyadelerden oluşuyordu. Bu grubun amacı asıl hedef olan tepeyi ele geçirmekti.[1] Attila ise okçu birlikleriyle yerini almıştı. Ordunun sol kanadında kral Vlamir komutasında Ostrogotlar, sağ kanadında ise Ardarik komutasında Gepidler ve onların hemen arkalarında yerini almış olan Franklar vardı.[2]

Attila savaşın sonucunu kesinleştiremediği için kahinler aracılığıyla araştırmaya karar verdi. Jordanes bu durumu şöyle açıklar: “Attila’nın kahinlerin tavsiyesini almak istemesi doğal bir durumdur. Çünkü Hristiyan olmayan toplumların bir özelliğidir ve bu tavsiyeye göre de Attila ordularına savaş öncesi moral vermek istemiştir.”[3] Kahin ona iki ordu liderinden birinin öleceğini söyledi. Attila kahinin bu sözüne itimat ettiği için kehaneti bir türlü aklının köşesinden çıkaramıyordu. Ölecek olan o değil Aetius olmalıydı ve bunun için de elinden geleni yapacaktı. Attila ordusuna tepeyi ele geçirmelerini emretti fakat Roma birlikleri tepeyi çoktan ele geçirmişlerdi.[4] Attila Hun ordusundaki atlı kuvvetleriyle birlikte saldırıya geçti. İlk önce Alanları ok yağmuruna tuttular ve Alan birlikleri daha fazla direniş gösteremeden büyük kayıplar da vererek geri çekildiler.[5] Alanları mağlup eden Attila, ordusunu iki kola ayırıp Vizigot ve Roma kralının üzerlerine yürüyüp onları ok yağmuruna tuttu. Ordular hem tepeyi ele geçirmeye hem de ovadaki savaşa hakim olmaya çalışıyorlardı. Jordanes bu durum hakkında şöyle bir açıklamada bulunuyor: “Hunlar, güçleriyle birlikte sağ tarafı (Romalıları), Vizigotları ve müttefiklerini ele geçirdi ve ardından henüz keşfedilmemiş tepe için mücadele etmeye başladı.”[6] Attila sağ ve solda bulunan birliklerine hücum emrini verdi. Gepidler rakibin soluna, Ostrogotlar ise sağda yer alan Vizigotların üzerlerine akın ettiler. Orduların yarısı tepede yarısı ise ovada mücadele etmekteydi. Attila ikiye böldüğü ordularından bir kısmı ile Aetius’un olduğu tarafa baskı uyguladı. Çünkü bu tepenin alınması oldukça önemliydi. Şöyle bir gerçeği de göz ardı etmemek gerekir ki her iki taraf da tepeyi tam olarak hakimiyeti altına alamıyordu. Savaş bir Attila’nın bir Aetius’un birliklerinin tarafında gidip geliyordu. O sırada Theodoric öldü.[7] Böylelikle Attila üstünlüğü sağlamış oldu. Aetius zor durumdaydı ve kaçan Alan birliklerini tekrar savaşa soktu. Ostrogotlar ise ağır ağır kayıplar vermenin de etkisiyle ovayı terk etmeye başladılar. Tepede savaşan Hunlar yavaş yavaş güç kaybediyorlardı. Geceye kadar süren bu savaşta Aetius’un tarafı çekilmeye başlayınca Attila da tüm kuvvetleriyle birlikte ovanın ortasında toplandı. Aetius savaşmak istiyordu ama başarısız olmaktan da korkuyordu. Sonuçta kayıplar verse de amacına ulaşmıştı. Hem savaş Attila’nın lehine de dönebilirdi. Attila onun eski arkadaşıydı, uzlaşma yoluna giderek tekrar müttefik olabilirlerdi.[8] Aetius savaşmaktan vazgeçti ve Theodoric’in oğlu Thorismund’a başkente dönmesini ardından tahtı ele geçirme emrini verdi. Gece ordular alandan ayrıldılar ve böylelikle Hunlar da kendi yurtlarına doğru yola koyuldular.

Dönemin en kanlı savaşı olan Katalon Muharebesi’nde hem Roma tarafı hem de Hunlar ağır kayıplar vermiş fakat savaş tam bir neticeyle sonuçlanamamıştır.

[1] Muhammed Bilal Çelik, İslam Öncesi Türk Tarihi ve Kültürü, Nobel Yay., Ankara, 2018, s. 53.

[2] Ian Hughes, Aetius: Attila’s Nemesis, İngiltere, 2012, s. 679.

[3] a.g.e, s. 680.

[4] Çelik, a.g.e, s. 53.

[5] Hughes, a.g.e, s. 682.

[6]a.g.e, s. 683.

[7] Çelik, a.g.e, s. 53.

[8] Prıscus, Fragmenta Et Excerpta – Attila ve Bizans Tarihi, Çev. Turhan Kaçar, Alfa Yay., İstanbul, 2020, s. 165.

KAYNAKÇA

ÇELİK, Muhammed Bilal. İslam Öncesi Türk Tarihi ve Kültürü, Nobel Yayınları, Ankara, 2018.

HUGHES, Ion. Aetius: Attila’s Nemesis, İngiltere, 2012.

PRISCUS, Fragmenta Et Excerpta – Attila ve Bizans Tarihi, Çev. Turhan Kaçar, Alfa Yayınları, İstanbul, 2020.

The post Karanlık Çağın Dünya Savaşı: Katalon Muharebesi appeared first on Bilimdili.com.

Hunların ani görünümü ve ilerleyişi hakkında çeşitli görüşler yer almaktadır. Bunlar; Olası nedenlerden biri iklim değişikliği, ikinci bir olasılık ise diğer göçebe boylar tarafından Hunların batı itilmiş olabileceğini, üçüncü bir olasılık da zengin Roma İmparatorluğu faydalanma düşüncesi ve son olarak Romalılar tarafından davet edildiği görüşlerinden oluşmaktadır.

Hun orduları Alanları ortadan kaldırdıktan hızlı bir şekilde Doğu’da Sasaniler, Batıda Roma imparatorluğu ile karşı karşıya geldiler. Rua döneminde başlayan bu ilerleyiş Attila ve Bleda döneminde hız kazandı.

Fransa’daki ilk Hun varlığı Attila’nın büyük başarılar elde ettiği Galya seferine ve katalon savaşı dönemine denk düşmektedir.

Katalon Savaşı, Roma İmparatorluğu generali Flavius Aetius ve müttefiki Vizigotlar ile, Attila arasında Galya’da gerçekleşen ve kayıpların yüzbinleri bulduğu dönemin en kanlı muharebelerinden biridir. Attila, ordusu ile birlikte Galya üzerine sefere çıkar ve Ren Nehri’ni geçerek Paris’e doğru  ilerlemeye başlar ve Chalons vadisinde (bugünkü Châlons-en-Champagne civarında) Roma ve Vizigot ordularıyla karşılaşır burada şiddetli bir muharebe geçer ve sonunda Hunlar Ren Nehri gerisine püskürtülür. Savaşta Vizigot kralı Thedoric Ostrogot Andax tarafından bir mızrakla öldürülür.  Attila’nın amacı, eski Avrupa’nın en zengin ülkelerinden olan Galya’yı ele geçirmek ve buraya yerleşmeye çalışan Germenleri/Gotları iterek Roma üzerindeki baskıyı arttırmaktı. Düşman ordusunun büyüklüğü, Hun askerlerini durdurmaya yetmedi. Attila bu savaşı da kazanarak Roma üzerinde kendini daha çok hissettirmeye başladı.

Obernay Şehrindeki Uzun Kafatasları 

Obenay şehir mezarlığında Hun yönetici sınıfa ait kafatası biçimi değiştirilmiş çocuk ve kadın iskeleti bulundu.

Avrupa’da rastlanan bu durum genellikle kadın kafataslarında görülmektedir. Kadınların kafatasları bir tesadüf eseri böyle olmuyordu. Kafaları doğumdan itibaren özenle bandajlanıyor ve büyürken kafatasları sertleştikçe farklı bir şekilleniyor. Arkeologlar bu uygulamanın güzellik, sağlık ya da başka bir nedenle mi yapıldığı konusunda hala karara varmış değiller. Fransa Ulusal Enstitüsü arkeologları tarafından yapılan kazı çalışmaları sonucunda 17 mezar arasında 12 yaşında kafatası yapısı değiştirilmiş bir iskelete rastlandı. Arkeologlar tarafından 5. yüzyıla tarihlenmiştir.

Lefigaro haber ağında yer alan bilgiye göre Hunları akınlarını barbar istilaları olarak nitelendirmektedirler.

Kafatası biçimi değiştirilmiş bir kadın ve çocuk  olmak üzere iki iskelette rastlandı.  Avrupa’da bu şekilde kafatası değiştirilmiş bir düzine iskelet olduğu biliniyor. INRAP uzmanlarına göre, şekil değiştirmiş kafatasları Güney Amerika’da incas öncesi kişilerde de olduğu biliniyor. Araştırmacılara göre şekil değiştirmiş kafatasları, Hunlara ait olduğu düşünülüyor.

Hunlar, iskitler ve Sarmatlar gibi Kafkasya’dan geldiler. Bununla birlikte göçebe yaşam tarzını Batı’ya tanıttılar. Germanik halklar (burgondes, Franklar ve diğer Alman halklar gibi) hızlı bir şekilde bu bozkır kültürünü kopyaladılar. Araştırmacılara göre amaç ölümleri ayırt etmek ve böylece yüksek sosyal statüleri belirlemek için yapılmaktaydı.

Hunlar, işgalciler yerine Romalılar tarafından davet edilen halk mı?

INRAP’ta Orta Çağ uzmanlarına göre, küçük yastan itibaren “soylu”göçerler, kafatasları tahtalar veya bağlarla ergenlik yaşlarına kadar şekillendiriliyordu. İşlem anında ufak bir hata ölüme yol açabiliyor veya zihinsel bir hasara neden olabiliyordu. Birde söz konusu çocukların sosyal durumları göz önüne alındığında şamanlar veyahut otacılar kendilerini bu işlerine adamış usta kişilerdi. Mezarda bulunan kafatası örneğine göre delinmiş bir yetişkin kafatası ve tamamen kapanmış, iyileşmiş kafatası ile hayatta kalmış “hastayı” belirtiyor. Deformasyonun kesin olarak büyük nörolojik sonuçlara neden olduğu gözükmemektedir.

Sonuç ise hiç şüphesiz ki çarpıcı oldu: saçların kapladığı bir tür doğal başlığın uzattığı muazzam bir alın.

INRAP’ta Orta Çağ uzmanı Madeleine Chatelet, kafatası deformasyonlara ek olarak, altın pimler, bozkır halklarına özgü bir ayna da dahil olmak üzere mezarlarda bulunan nesnelerin “göçebe kültürün etkilerini yansıttığını” görülüyor. Bu nedenle Obernay‘nin bilinmeyenleri M. S. 400’lü yılların şafağında Galya’ya giren bu Hun ordularının bir parçası idiler. Ancak Obernay’da bulunan mezarlık savaşta ölenlerin mezarlığı değil teşkilatlı bir şekilde yerleşmiş istikrarlı bir nüfusun varlığını ifade ediyor.

Ironik olan şeyse, batılı bazı oryantalistlerin göçebelerin belki de işgalciler değil, Romalılar tarafından diğer barbarlara karşı savunmak için davet edilen askeri birlikler olduğu görüşüdür.

Kaynak

Avrupa’nın Sivri (Hun) Kafataslarının Gizemini DNA Çözebilecek mi?

The post Fransa’da Hun Mezarı Bulundu appeared first on Bilimdili.com.