Tek kişilik oyun gösterisinde, meraklı bir tırtılın oyalarla dolu büyülü dünyasında nasıl kelebek olduğuna şahit olacaksınız.

Sürprizler burada bitmiyor!
Oyun bittikten sonra Düşler Atölyesi’ne geçiyoruz ve burada hep birlikte kendi kelebek kanatlarımızı yapmayı öğrenecek, hayallerimize rengârenk kanatlar takacağız.

Birlikte rengârenk kanatlar çırpalım ve düşlerimizi gökyüzüne taşıyalım!

Atölyemiz 7 – 11 yaş grubu içindir.

Katılım ücretsizdir.

Malzemeler atölye yürütücüsü tarafından sağlanacaktır.

Kontenjan 15 kişi ile sınırlıdır.

İletişim ve kayıt için : 0 538 876 38 73

Tarih : 26 Eylül ve 29 Eylül 2025
Saat : 15:30 (Tek Kişilik Oyun Gösterisi)
Saat : 16:00 (Atölye)
Yer : İmren Erşen Oya Müzesi / Çocuk Hakları Birimi Düşler Atölyesi
Adres : Orta Mahalle, Tiryaki Hasan Paşa Sk. No:12, 26020 Odunpazarı/Eskişehir

The post Eskişehir’de Çocuk Edebiyatından Sahneye ve Sahneden Atölyeye appeared first on Bilimdili.com.

The post Atatürk’e Bir Yüz Çevirme Daha Mı..? appeared first on Bilimdili.com.

The post Kaşifleri ile Canlı Yayın: İlteriş Kutluk Kağan Anıtı Kazıları appeared first on Bilimdili.com.

Kültürel yaşamın ve cemiyet faaliyetlerinin neredeyse sıfıra indiği bir yıkım ortamında, Bilkent Odeon’da verilen açılış konseri, Ankaralılar için nefes oldu. Bilkent Senfoni Orkestrası, ekolleşen çizgisi ve akademik duruşu ile bağlı olduğu kuruma yakışır sayısız konser gerçekleştirdi. 11 Ekim’de verilen sezon açılışı konseri, yine aynı duruşu hissettirdi. Ancak…

Türk akademisinin öncü isimlerinden olan Bilkent Üniversitesi, son yıllarda kurumsal bir atalet havası yansıtıyor. Geniş ve birikimli akademik kadrosu, yeni çalışmalar ve yayınlar ile ülkeye ve kuruma artı değerler katmaya mutlaka devam ediyor… Fakat tekrarlıyorum Bilkent bir “kurum” olarak hiç görmediğimiz kadar sönük.

Açılış konserini müzikal yönden değil; kurumsal yönden çok çok eksik buldum. Konser son derece bilgilendirici ve nazik bir sunumla başladı. Ancak aylar süren bir sessizlikten sonra, böyle bir açılış konserinde üniversite adına da bir şeyler duymak istiyor insan. Rektör bey konserde mevcut muydular bilmiyorum. Sahnede tüm sanatçılar gayet özenli takımların içindeyken, bağlı bulundukları rektör beyin de aynı özende olacağını düşünüyorum. Protokol arasında böyle bir görüntü yakalayamadım.

Açılışta, üniversiteyi temsilen kısa bir tebrik mesajı da okunmadı. Konser bittikten sonra bir teşekkür veya çiçek de göremedim. Odeon çok güzel planlanarak inşa edilmiş taş bir bina; ancak tıpkı Bilkent gibi atalet havasında ve bakımsızdı. Bir Ankara Üniversiteli olarak, Hoca Bey’le aynı ortamda bulunma veya onu dinleme şansım pek olmadı. Fakat konferanslarda, kokteyllerde birkaç defa konuşmalarına tanıklık ettim. Yalnızca “Hoca” değil, “Bey” sıfatını da gerçekten hak etmiş bir nezaket ve duyarlılık içindeydiler… Bugün Bilkent’te yaşadığım hayal kırıklığı, belki de bunların yoksunluğundandı…

Programı ekte bulunan güzel konserleri için, bizlere nefes olan orkestraya bir Ankaralı olarak tekrar teşekkür ediyorum…

Arkeolog Sergen ÇİRKİN

J.S. Bach

Keman Konçertosu, La minör, BWV 1041

Haydn

Keman Konçertosu, Do majör

Piazzolla

Buenos Aires’te Dört Mevsim

The post Bilkent Odeon: Heyecan ve Hayal Kırıklığı appeared first on Bilimdili.com.

Barlık yazıtı, Turan Alp adında olasılıkla Oğuz kökenli genç bir kahramanın mezar taşıydı. Hüseyin Namık Orkun ilgili kitabında kitabeyi şu şekilde okumuştur:

• Er erdemi adıma taptım
• Erdemi için
• Öz yiğen “Alp Turan”
• Altı Oğuz kavminden
• 13 yaşımda ayrıldım (öldüm)
• Beylik nüfusumdan
• Sizlerden ayrıldım…

(Er erdemi atım tadım erdemi… üçün

Öz yigen Alp Turan altı Oguz budunda üç yegirmi yaşımka adırıldım

Beg erikime sizime adırıldım…)

Arkeolog Sergen Çirkin

Hastalıklar, Beyin Gücü ve Şamanik Tedavi

The post Atiye Dizisinde Göktürk Harfli Gizli Dil appeared first on Bilimdili.com.

SpaceX ve Tesla gibi alanlarında çığır açan şirketlerin başındaki isim San Francisco’daki Kaliforniya Bilim Akademisi’nde yaptığı sunumda projeyi hayata geçirmelerinin zaman alabileceğini ama ilk prototipin gelecek yıl sonunda bir insan beynine yerleştirilebileceğini belirtti. Musk asıl zorlayıcı prosedürün gerekli izinlerin alınması olacağını vurguladı.

Musk’ın 2016 yılında kurduğu Neuralink adlı şirketin amacı çok yüksek bant genişliğine sahip beyin-makine arayüzleri geliştirmek.

2017 yılında şirket bu cihazla ilk hedeflerinin kronik hastalıklardan kaynaklanan semptomları azaltmak olduğunu açıklamıştı.

Fakat teknoloji dünyası Musk’ın geleneksel olarak daha büyük bir planı olduğunu düşünüyordu. Çünkü Musk sık sık yapay zeka alanındaki baş döndürücü gelişmelerin gelecekte insan neslini tehlikeye atabilecek bir hal alacağı uyarısında bulunuyordu.

Musk Salı akşamı yaptığı sunumda sinirsel rahatsızlıkları çözebileceklerini belirttikten sonra bu cihazla “beynin korunabileceği ve geliştirilebileceği, böylece geleceğe daha hazırlıklı olunabileceği”ni vurguladı.

İşadamı bunun da büyük ihtimalle kablosuz küçük çipler aracılığıyla insan beyni ile yapay zekanın birleşmesiyle mümkün olacağını belirtti.

‘Süperinsan zekasına sahip olunca kredi parasını çıkarabilirsiniz’

Çip takmanın maliyetinin yüksek olup olmayacağı sorusu üzerine Musk bunun için büyük bir altyapı gerekmeyeceğini belirterek şu sözleri kullandı:

“Superinsan zekasına sahip olunca çekeceğiniz krediyi ödeyebileceğini sanıyorum.”

48 yaşındaki Musk Forbes’un dünyanın en zengin insanları listesinde 40’ıncı sırada bulunuyor. PayPal, Tesla, SpaceX ve The Boring Company gibi şirketlerin kurulması ve büyümesinde rol oynadı.

euronews.com

The post Elon Musk: Beyin Çipi ile İnternete Bağlanacağız appeared first on Bilimdili.com.

Mediha Erdener bir Cumhuriyet kadını… Cumhuriyet devrimlerinin yapıldığı yıllarda, Atatürk’ün yanında yer almış ve devrimlere sahip çıkmış bir aile geleneğinden geliyor. Erdener, hiçbir şey yapmadan durmak içime sinmiyor diyerek, Mersin Mezitli Belediyesi’nin gönüllü çalışanları arasına katıldı. Yaptığı açıklamada şöyle diyor:

“Ne zaman devletimizin ve halkımızın ihtiyacı olsa her zaman kollarımızı sıvıyoruz. Ulu Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk, ilk şapka devrimi yaptığında ailemiz o dönem şapka dikerek destek vermişti. Yıllarca evimizde bu konuşuldu. Şimdi yine halkımızın dayanışmaya ve birliğe ihtiyacı var. Bizim de elimizden dikmek geliyor onu yapıyoruz.

Bu tür hastalıkları filan görünce dayanamıyorum. Çok iş yapmak istiyorum ama yaşımdan dolayı yerimden kalkamıyorum ki bir şey yapayım. Bugün kızım Asiye’nin diktiği maskelerde benim de bir katkım olsun diye onun lastiklerini ve ipliklerini kesiyorum. Elimden bu geliyor. İnsanlar bu ülke için çalışsınlar, bu vatanı hep birlikte kurtarsınlar. Evde durup, boş işlerle uğraşmasınlar. Şurada ufak bir katkım olmasına rağmen mutlu oluyorum. Bunları yaptığım zaman duygulanıyorum.”

İlk etapta yaklaşık 500 maske üreten anne kız, malzeme geldikçe de üretimlerini sürdüreceklerini belirttiler. Mediha Erdener’in kızı Asiye Erdener Gürses: “Ülkemiz kadınları Kurtuluş Savaşı’nda da büyük mücadele vermişler. Bizim şu an yapmaya çalıştığımız onların binde biri olamaz ama bir dayanışma örneğidir. Belediye Başkanımız iyi çalışıyor. Biz de ucundan tutabilir miyiz diye, üstümüze düşen neyse yapmaya çalışıyoruz. Şimdi işte maske yapmaya başladık. Hep berabersek biz bir şeyler yapabiliriz. Her şeyi belediyelerden, ülkeyi yönetenlerden beklemenin yanlış olduğunu artık çok iyi biliyoruz” şeklinde konuştu.

The post 96 Yaşındaki Mediha Erdener Maske Üretimine Başladı appeared first on Bilimdili.com.

Koronavirüs salgını nedeniyle camileri ibadete kapanan müslümanları motive etmek amacıyla, Almanya ve Hollanda’nın ardından İspanya da camiden mikrofonla ezana okunmasına izin verildi. Ezan sesini pek çok müslüman kaydederek çeşitli platformlarda paylaştı…

Ezanın İspanya’da yasaklanmasından 500 yıl sonra, Granada’daki Al-Bayyazin Camii’nde ilk defa açıktan okunan ezan, müslümanları duygulandıran tarihi bir an oldu… Video görüntülerde,  Granada dışında Madrid ve diğer merkezlerde de yüksek sesle ezan okunduğu görüldü.

Camilerin ibadete kapatılması sebebiyle, Bangledeşli müslüman bir grubun İspanyol makamlarına başvurarak ezanın açıktan okunmasını talep ettikleri öğrenildi…

The post İspanya Minarelerinde 500 Yıl Sonra Ezan Okundu appeared first on Bilimdili.com.

Eski toplumlarda hastalıkların nedeni çoğu kez ruhsal bir olaya bağlanmıştı. “Ruh ve Hastalık” arasında ilişki kuran bu düşüncenin temeli, hiç kuşkusuz, kökeni tarih öncesi çağlara uzanan Şamanik inançlara dayanıyordu. Bilindiği gibi şamanların başlıca görevlerinden biri, telkin, otlar ve büyü marifetiyle hastalara şifa dağıtmaktı.

Farklı Şamanik toplumlar, farklı farklı ritüeller geliştirmiş olsalar da; tüm Şamanik inançların temelinde ortak bir düşünce yatıyordu: “Ruh Güdücülüğü”. Şaman; hem kendinin, hem diğer canlıların ruhlarına hükmeden bir karakterdi. O; bu sayede hem gelecekten haber veren bir kâhin, hem de hastaları iyi eden bir şifacı olmuştu.

“Ruh Güdücülüğü” olarak adlandırılan bu inanış, aslında, transa giren şamanın telkin yoluyla insan bedenini kontrol etmesinden başka bir şey değildi. Öyle ki bu yetenekleri sayesinde şamanlar, 21. yüzyıl hastanelerinde dahi kendilerine yer edinebiliyorlar.

Şamanizm’de Hastalık ve Şifa

Altay Şamanlığı’nda hastalık, “körmes” adı verilen kötülük ruhlarının ısırıkları olarak düşünülür.  Altaylı şamanlar bir kişi hastalandığı zaman, “körmesler onun vücudunu yemeye başladı” derler. Hasta kişi öldüğü zaman ise “körmesler onu yuttu” denilmektedir.

Şamanik tedavi sürecini, Güney Sibiryalı bir halk olan Buryatlar üzerinden inceleyelim. Buryat şamanı elinde bir ip tomarı ile hasta kişinin çadırına gider. Bu ipin bir ucu şamanın elindeki oka, diğer ucu çadırın dışında bulunan bir kayın ağacına bağlıdır. Şaman oku hastaya yönelterek ipi gerginleştirir. Gerilen ip, hasta kişinin bedenini terk eden ruhun tekrar bedene dönebilmesi için bir yoldur. Kaybolan ruh önce kutsal kayın ağacına gelecek ve oradan ipi izleyerek hastanın bedenine girecektir. Şaman tören esnasında şu sözleri mırıldanır: “Çocukların soruyor, neredesin babamız? Eyy can neredesin, nereye gittin? Onları işit, onlara acı, geri dön… Neredesin sahibimiz, yanımıza gel artık.” Tüm bu monologlar aslında şamanın yaptığı psikolojik bir telkindir.

Fakat Şamanik şifacılık yalnız psikolojik telkinlerden ibaret değildir. Şamanlar, uyuşturucu ve iyileştirici özellikleri olan çeşitli bitkileri ve mantarları da kullanıyorlardı. Bu anlamda şaman bir otacı gibi davranıyor, yaraları tütsülüyor, merhemler ve bez parçaları ile sargılar yapıyor, hasta bedenleri uyuşturarak rahatlamalarına yardımcı oluyordu. Ayrıca hastalara uyguladıkları vücut hareketleri sayesinde, kemik ve kaslarda oluşan rahatsızlıkları gidermeyi de biliyorlardı.

Söz konusu uygulamalar ile rahatlamaya başlayan hasta, şamanın gizli güçlerinin varlığına içtenlikle boyun eğiyor ve hastadaki “şartlanma” sağlandıktan sonra “iyileşme” süreci başlamış oluyordu.  Yani inanç yolu ile gelen şartlanma, bedenin kendi kendini tedavi etmesinde kilit konumdaydı. Zira bugün çağdaş tıbbın “inanç” telkini ile tedavi yolları aramasının ardındaki neden de budur. Fakat çağdaş örneklere geçmeden önce, inanç yollu gelen şifaya antik çağdan birkaç örnek verelim…

Şifa Dağıtan Bir Elçi

İncil’e göre Hz. İsa, ibadet günü Kefernahum kasabasındaki bir havraya gider ve halka vaaz vermeye koyulur. Bu sırada, içine kötü ruh girmiş olan bir adam bağırmaya başlar, Hz. İsa kötü ruhu çıkartacak ve adamı iyileştirecektir. Olay, Markos İncili 1:21-28’de şöyle anlatılır:

“Şabat Günü İsa havraya gidip öğretmeye başladı… Tam o sırada havrada bulunan ve kötü ruha tutulmuş bir adam, ‘Ey Nasıralı İsa, bizden ne istiyorsun?’ diye bağırdı. ‘Bizi mahvetmeye mi geldin? Senin kim olduğunu biliyorum, Tanrı’nın kutsalısın sen!’ İsa, ‘Sus, çık adamdan!’ diyerek kötü ruhu azarladı. Kötü ruh adamı sarstı ve büyük bir çığlık atarak içinden çıktı. Herkes şaşıp kalmıştı. Birbirlerine, ‘Bu nasıl şey?’ diye sormaya başladılar. Yepyeni bir düstur! Kötü ruhlara bile yetkiyle buyruk veriyor, onlar da sözünü dinliyor.”

Tıpkı Şamanik inançlarda olduğu gibi bu örnekte de bedene giren “kötü ruh” hastalığın sebebi olarak görülmüş ve elçi İsa bir şaman gibi kötü ruhu kovarak hastayı tedavi etmiştir. Ayrıca İncil’in pek çok pasajında İsa’nın kör, dilsiz, cüzzamlı, felçli hastalara şifa dağıttığı anlatılmaktadır.

Plasebo Etkisi

Plasebo etkisi en kısa biçimde “hasta kişiyi şartlanma yolu ile tedavi etmek” olarak anlatılabilir. Örneğin tıbbi açıdan hiçbir faydası olmayan bir kimyasal, çok kuvvetli bir ilaç olduğu söylenerek hastaya verilir ve hasta şartlanma yolu ile iyileşmeye başlar. Bu yöntem özellikle, henüz ilacı bulunamamış hastalıklar için kullanılmaktadır.

Plasebo etkisine dair ilginç bir deney, Amerika’da yapılmış. Parkinson (titreme ve hareket bozuklukları ile baş gösteren bir sinir hastalığı) hastalığına yakalanan bir hasta, tam teçhizatlı bir hastanede beyin ameliyatına alınmış. Kafa derisine küçük müdahaleler yapılmış, sargılar sarılmış ve ilaçlar verilmiş. Beyaz önlüklü doktorlar, serum iğneleri ile gezinen hemşireler… Her şey gerçekçi, fakat ortada ne gerçek bir ameliyat ne de gerçek bir ilaç tedavisi var. Neticede oldukça inandırıcı olan bu tiyatro sahnesi başarıya ulaşmış ve hasta parkinsondan kurtulmuş.

Plasebo Savaşçıları: Şamanlar

Gizli sözcük “inanç”. Plasebo etkisinin görülebilmesi ancak gerçek bir bağlılıktan geçiyor. Stanford Üniversitesinden Tanya Luhrmann, “İnsan-Tanrı” ilişkileri hakkında çalışan bir antropolog. Ona göre inanç, beyinlerimizin işleyiş biçiminden ortaya çıkan doğal bir süreç ve plasebo etkisinin yaratılmasında vazgeçilmez bir faktör.

Bu durumun farkında olan Kaliforniya’daki Dignity Health hastanesi, inancın iyileştirici gücünden faydalanmak amacıyla hastanelerini şamanlara açmış. 21. Yüzyılın çağdaş şamanları, eski çağlardaki meslektaşları gibi hayvan postları giyinip ateş dansları yapmıyorlar. Onlar, artık bir çeşit psikolog gibi hastalarını telkin – şartlanma yoluyla iyileştirme çalışıyorlar. “İnanç” faktörünü kullanarak beynimizdeki “kimyasal savaşı” tetikliyorlar.

Plasebo Etkisi Nasıl İşliyor?

Vücudun herhangi bir bölgesinde meydana gelen, kırık, ezik, yaralanma veya bir fonksiyon kaybı, sinir sitemi kanalıyla beyne sinyaller gönderiyor; böylelikle ağrı duygusu oluşuyor. İşte tamda bu anda plasebo etkisi başlıyor. Hastalığın iyileşeceğine olan inancımız, beynin “prefrontal korteks” kısmında yani kafatasının alın çevresinde bir “beklenti” olarak işleniyor. Bu beklenti, beyin tarafından “opiyoid” adı verilen birtakım nöro-kimyasalların üretilmesini sağlıyor. Üretilen nöro-kimyasallar, beyin sapına doğru harekete geçiyor. Bu kimyasallar, kafatası ve boynun birleşim bölgesinde, vücudun hasta bölgesinden gelen “ağrı sinyalleri” ile karşılaşıyor. Böylece beynin savaşı başlıyor. Dışarıdan hiçbir takviye almaksızın, beynin kendiliğinden ürettiği kimyasal salınımlar, ağrı sinyallerini etkisiz hale getirerek hasta bölgenin iyileşmesini tetikliyorlar. Nihayetinde güçlü bir inanç, ağrıyı yok etmiş oluyor.

İbadetin Gücü ve Sosyal Baskı ile İyileşme

Bahsolunan plasebo etkisinin en büyük tetikçisi, inancın dışa vurulmuş şekli olan “ibadet”. Gerçek ve yoğun bir “bağlılık” duygusu ile yapılan ibadet, beynin en güçlü nöro-kimyasalları salgılamasını sağlıyor. Şamanik danslar, yoga veya namaz gibi hareketler içeren ibadet biçimleri ise fiziksel bir rahatlama sağlayarak bu süreci destekliyor.

Toplu olarak yapılan ibadetler plasebo etkisine farklı bir katkı daha sunuyor. Topluluğun hissettiği “bağlılık” duygusu ve hissedilen bu duygunun topluluk tarafından “sosyal bir baskı aracı olarak” topluluk içindeki diğer bireylere dayatılması, bu bireyler üzerinde iyileştirici bir etki bırakıyor. Söz konusu etki hakkında, Tor Wager ve Leonie Koban, 2014 yılında bir deney yapmışlar.

Deneyin katılımcıları iki ayrı gruptan oluşuyor: Yapılan deneyden haberdar olan “yönlendirici denekler” ve deneyden haberdar olmayan “asıl denekler”. Deneklerin kollarına ölçüm cihazları takılarak belirli şiddetlerde (ve her bireye eşit oranda) elektrik veriliyor ve deneklere hissettikleri acının oranı soruluyor. Verilen elektrik düzeyi yüksek olmasına karşın, deneydeki “yönlendirici denekler” az acı hissettiklerini söylüyorlar. Bu söylem “gerçek denekler” üzerinde büyük bir sosyal baskı yaratıyor.

Gerçek denekler aslında yüksek bir acıyla karşılaşmış olsalar da, yönlendirici deneklere uyarak az acı hissettiklerini ifade ediyorlar. Fakat gerçek denekler bir tür yalan makinasına bağlanmışlar; bu makine, gerçek deneklerin aslında daha fazla acı hissetmiş olmalarına rağmen yalan söylediklerini gösteriyor. Ancak deneyin daha da önemli bir sonucu var. Sosyal baskı sonucu yalan söyleyen bireylerde bazı nörolojik hareketlilikler gelişmiş. Bu nörolojik faaliyetler, plasebo etkisinden çok daha güçlü bir “iyileştirme” etkisinin “sosyal baskı” sonucu oluştuğunu ortaya koymuş.

Bahsettiğimiz tüm bu deney ve araştırmalar gösteriyor ki: insan beyni “inanç ve bağlılık” sayesinde kendi kendini tedavi edebilen bir doktor gibi çalışıyor.  İnanç, büyü, şifa ve bilimin kesişim noktaları beyinlerimizde buluşuyor.

The post Hastalıklar, Beyin Gücü ve Şamanik Tedavi appeared first on Bilimdili.com.

Ancak Viyana Operası önceki etkinliklere ait videoları, sanal ortamdan yayınlayarak evde vakit geçirmek zorunda kalan insanlar için bir alternatif sunuyor…

Opera,  “Wiener Staatsoper” adlı dünya çapında ve ücretsiz olarak yayın yapan platform aracılığıyla opera ve bale performanslarının kayıtlarını günlük olarak yayınlayacak. Etkinlikler www.staatsoperlive.com adresinden kayıt olduktan sonra ücretsiz olarak izlenebilir…

The post Viyana Devlet Operası Gösterilerini Ücretsiz Erişime Açtı appeared first on Bilimdili.com.