<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Türk Dünyası arşivleri &#060; Bilimdili.com</title>
	<atom:link href="https://bilimdili.com/tag/turk-dunyasi/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://bilimdili.com/tag/turk-dunyasi/</link>
	<description>Türkçe Bilim</description>
	<lastBuildDate>Sun, 04 Jul 2021 06:24:43 +0000</lastBuildDate>
	<language>tr</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.3</generator>

<image>
	<url>https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2018/09/cropped-turuncu-favicon-32x32.png</url>
	<title>Türk Dünyası arşivleri &#060; Bilimdili.com</title>
	<link>https://bilimdili.com/tag/turk-dunyasi/</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Asya&#8217;dan Avrupa&#8217;ya Bilgeler: Prof. Dr. Bilgehan Atsız GÖKDAĞ ile Türk Dünyası</title>
		<link>https://bilimdili.com/bilimdili-akademisi/asyadan-avrupaya-bilgeler-prof-dr-bilgehan-atsiz-gokdag-ile-turk-dunyasi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[bilimdili]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 04 Jul 2021 06:24:43 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[ARKEOLOJİ & TARİH]]></category>
		<category><![CDATA[Bilimdili Akademisi]]></category>
		<category><![CDATA[Röportaj]]></category>
		<category><![CDATA[Tarih]]></category>
		<category><![CDATA[Asya’dan Avrupa’ya Bilgeler]]></category>
		<category><![CDATA[Prof. Dr. Bilgehan Atsız GÖKDAĞ]]></category>
		<category><![CDATA[Türk Dünyası]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://bilimdili.com/?p=20122</guid>

					<description><![CDATA[<p>&#160; Bu hafta Merve BALCI&#8217;nın moderatörlüğünde sayın Prof. Dr. Bilgehan Atsız GÖKDAĞ ile Türk Dünyası üzerine röportaj gerçekleştirildi. &#160;</p>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/bilimdili-akademisi/asyadan-avrupaya-bilgeler-prof-dr-bilgehan-atsiz-gokdag-ile-turk-dunyasi/">Asya&#8217;dan Avrupa&#8217;ya Bilgeler: Prof. Dr. Bilgehan Atsız GÖKDAĞ ile Türk Dünyası</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><iframe title="Asya&#039;dan Avrupa&#039;ya Bilgeler: Prof. Dr. Bilgehan Atsız GÖKDAĞ" width="1320" height="743" src="https://www.youtube.com/embed/PM58UliPP2s?feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Bu hafta Merve BALCI&#8217;nın moderatörlüğünde sayın Prof. Dr. Bilgehan Atsız GÖKDAĞ ile Türk Dünyası üzerine röportaj gerçekleştirildi.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/bilimdili-akademisi/asyadan-avrupaya-bilgeler-prof-dr-bilgehan-atsiz-gokdag-ile-turk-dunyasi/">Asya&#8217;dan Avrupa&#8217;ya Bilgeler: Prof. Dr. Bilgehan Atsız GÖKDAĞ ile Türk Dünyası</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Özbekistan Yeni Latin Alfabesinin Taslağını Tartışmaya Sundu</title>
		<link>https://bilimdili.com/toplum/dil/ozbekistan-yeni-latin-alfabesinin-taslaginin-tartismaya-sundu/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[bilimdili]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 17 Mar 2021 14:14:20 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Dil]]></category>
		<category><![CDATA[Özbekistan]]></category>
		<category><![CDATA[Özbekistan Latin Alfabesi]]></category>
		<category><![CDATA[Türk Dünyası]]></category>
		<category><![CDATA[Türk Latin Alfabesi]]></category>
		<category><![CDATA[Yeni Alfabe]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://bilimdili.com/?p=19453</guid>

					<description><![CDATA[<p>Latin alfabesine 1 Ocak 2023&#8217;te tamamen geçmesi kararlaştırılan Özbekistan&#8217;da, yasa tasarılarının tartışmaya sunulduğu devlet portalinde &#8220;Latin harflerine uyarlanmış Özbek alfabesinin hayata geçirilmesine ilişkin yasada&#8221; değişiklik öngören yeni taslak yayımlandı. Kamuoyuna sunulan Latin harflerine uyarlanan Özbek alfabesinin yeni taslağında 28 harf, 1 harf kombinasyonu ve 1 kesme işareti yer alıyor. Yeni taslağa göre, yürürlükte olan Latin [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/toplum/dil/ozbekistan-yeni-latin-alfabesinin-taslaginin-tartismaya-sundu/">Özbekistan Yeni Latin Alfabesinin Taslağını Tartışmaya Sundu</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Latin alfabesine 1 Ocak 2023&#8217;te tamamen geçmesi kararlaştırılan Özbekistan&#8217;da, yasa tasarılarının tartışmaya sunulduğu devlet portalinde &#8220;Latin harflerine uyarlanmış Özbek alfabesinin hayata geçirilmesine ilişkin yasada&#8221; değişiklik öngören yeni taslak yayımlandı. Kamuoyuna sunulan Latin harflerine uyarlanan Özbek alfabesinin yeni taslağında 28 harf, 1 harf kombinasyonu ve 1 kesme işareti yer alıyor.</p>
<p>Yeni taslağa göre, yürürlükte olan Latin harflerine uyarlanan Özbek alfabesinde kullanılan sh, ch, o’, g’ harfleri yerine Türkçedeki gibi ş, ç, ö ve ğ harfleri, &#8220;ng&#8221; harf kombinasyonu ve (&#8216;) kesme işaretine yer verildi.</p>
<p>Yeni tasarıyla ilgili 31 Mart&#8217;a kadar sürecek kamuoyu tartışmasında, vatandaşlar ve uzmanlar internet üzerinden konuya ilişkin görüş bildirebilecek.</p>
<p><strong>Ülkenin Latin alfabesine geçiş süreci</strong></p>
<p>Geçen ay Özbekistan hükümeti aşamalı olarak Latin alfabesine geçilmesine ilişkin yol haritasını içeren kararı onaylarken, buna göre 1 Ocak 2023&#8217;ten itibaren ülkedeki tüm kurum ve kuruluşların faaliyetleri ile resmi yazışmalarının Latin alfabesiyle yapılması, ülkedeki tüm basın organları, elektronik medya, haber siteleri, matbaa ve yayınevlerinin de Latin alfabesini kullanması, kimlik belgeleri, yabancıların oturma izni ve ikamet belgeleri, antetli kağıtlar ile tüm cadde ve sokak, kurum adları, pankart ve tabelalar, ilan ve reklamların Latin alfabesinde hazırlanması kararlaştırılmıştı.</p>
<p>Özbekistan&#8217;daki devlet kurumlarında halen resmi yazışmalar Kiril alfabesiyle yürütülürken, ülkedeki okul ve üniversitelerde ise Latin alfabeli Özbekçe kitaplar üzerinden eğitim veriliyor.</p>
<p>Kiril ve Latin alfabelerinin aynı anda kullanıldığı Özbekistan&#8217;da, 2 Eylül 1993’te Latin alfabesine geçilmesine ilişkin yasa kabul edilirken, 31 harften oluşan bu alfabe, 1995’te 29 harfli yeni Latin alfabesiyle değiştirilmiş ve 1993&#8217;teki alfabede kullanılan ş, ç, ö ve ğ harfleri yerine sh, ch, o&#8217; ve g&#8217; harflerine yer verilmişti.</p>
<p>Ülkede hala Özbekçeye en uygun Latin alfabesinin uyarlanmasına ilişkin tartışmalar devam ederken, çoğu uzmanlar, 1993’te kabul edilen Latin alfabesinin Özbekçeye daha uygun olduğunu savunuyor.</p>
<p><a href="https://www.trtavaz.com.tr/">Kaynak</a></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/toplum/dil/ozbekistan-yeni-latin-alfabesinin-taslaginin-tartismaya-sundu/">Özbekistan Yeni Latin Alfabesinin Taslağını Tartışmaya Sundu</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Türk Kadın Hareketi Öncüsü: Şefika Gaspıralı</title>
		<link>https://bilimdili.com/arkeotarih/tarih-tarih/turk-kadin-hareketi-oncusu-sefika-gaspirali/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Selin BAYRAK]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 10 Jan 2021 14:33:53 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Tarih]]></category>
		<category><![CDATA[İsmail Bey Gaspıralı]]></category>
		<category><![CDATA[Tercüman gazetesi]]></category>
		<category><![CDATA[Türk Dünyası]]></category>
		<category><![CDATA[Türkçü]]></category>
		<category><![CDATA[Usûlü Cedit]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://bilimdili.com/?p=19125</guid>

					<description><![CDATA[<p>Yazar: Selin BAYRAK “Bilmem ki benim hatıralarım ve içinde bulunmuş olduğum şartlar, Türkiyeli insanları ilgilendirecek mi? Yalnızca günümüzde mi? 100 yıl sonra da ilgi çekecek midir? Hatıralarım tarihi kıymette olup, 100 yıl sonra da ilgi ile okunacak mı, yoksa 100 günde unutulacak mı bilmiyorum… 100 gün veya 100 yıl sonra belki unutulur, fakat korktuğum gülünç [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/arkeotarih/tarih-tarih/turk-kadin-hareketi-oncusu-sefika-gaspirali/">Türk Kadın Hareketi Öncüsü: Şefika Gaspıralı</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Yazar: Selin BAYRAK</strong></p>
<p style="text-align: right;"><em>“Bilmem ki benim hatıralarım ve içinde bulunmuş olduğum şartlar, Türkiyeli insanları ilgilendirecek mi? Yalnızca günümüzde mi? 100 yıl sonra da ilgi çekecek midir? Hatıralarım tarihi kıymette olup, 100 yıl sonra da ilgi ile okunacak mı, yoksa 100 günde unutulacak mı bilmiyorum… 100 gün veya 100 yıl sonra belki unutulur, fakat korktuğum gülünç olmaktır…”</em></p>
<p style="text-align: right;"><em>Şefika Gaspıralı</em></p>
<p>Hem evlat, hem kadın, hem eş, hem anne… Tüm bunların ötesinde başlı başına bir “kadın hareketi”…</p>
<p>Türkçü düşünür, “Tercüman” gazetesini Türk Dünyası’na kazandıran, aynı zamanda eğitimci, aydın bir kişi olan baba İsmail Bey Gaspıralı ve Akçura ailesinden gelen eğitime oldukça çok önem veren entelektüel bir Türk kadını olan anne Zühre Hanım’ın kızları Şefika Gaspıralı…</p>
<p>&nbsp;</p>
<figure id="attachment_19128" aria-describedby="caption-attachment-19128" style="width: 155px" class="wp-caption alignleft"><a class="herald-popup-img" href="https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2021/01/Ismail-Bey.jpg"><img decoding="async" class="wp-image-19128" src="https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2021/01/Ismail-Bey.jpg" alt="" width="155" height="222" srcset="https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2021/01/Ismail-Bey.jpg 414w, https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2021/01/Ismail-Bey-209x300.jpg 209w" sizes="(max-width: 155px) 100vw, 155px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19128" class="wp-caption-text">(İsmail Bey Gaspıralı)                          </figcaption></figure>
<figure id="attachment_19129" aria-describedby="caption-attachment-19129" style="width: 153px" class="wp-caption aligncenter"><a class="herald-popup-img" href="https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2021/01/zuhre.jpg"><img decoding="async" class="wp-image-19129" src="https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2021/01/zuhre.jpg" alt="" width="153" height="221" srcset="https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2021/01/zuhre.jpg 351w, https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2021/01/zuhre-207x300.jpg 207w" sizes="(max-width: 153px) 100vw, 153px" /></a><figcaption id="caption-attachment-19129" class="wp-caption-text">(Zühre Hanım)</figcaption></figure>
<p>&nbsp;</p>
<p>“Dilde, Fikirde, İşte Birlik” diyerek Türk Dünyasını bir araya getirmeyi amaçlayan İsmail Bey Gaspıralı’nın kızı da aynı amaç doğrultusunda Türk Dünyası kadınları için ömrünü vermiştir. Babası İsmail Bey Gaspıralı’nın en büyük destekçisi olan Şefika Gaspıralı, Tercüman Matbaası’ndaki işlerinde en büyük yardımcısı ve ileride Türk Dünyası’nın ilk kadınlara özel dergisi olan “<em>Alem-i Nisvan</em>”ı çıkaracaktır.</p>
<p>İsmail Bey Gaspıralı, Türk kadınlarının düşük sosyal statüsü, eğitimi, çalışması gibi konularda iyileştirme çabalarının bir sonucu olarak Tercüman Matbaası’nda yetişerek tecrübe kazanan kızı Şefika Gaspıralı’yı, daha 16 yaşındayken kadınlara mahsus olan “<em>Alem-i Nisvan</em>” dergisinin başına getirmiştir. (Aliyeva Çınar 2018: 62) Dergi, Türk kadınlarını bilgilendirme, aydınlatma ve harekete geçirmeyi amaçlamaktadır. Yaklaşık iki yıllık bir hayat süren dergi, yayın hayatına son verirken Şefika Gaspıralı “<em>kadına hürriyet, erkek-kadın eşitliği, kadının her alanda eğitim ve çalışma hakkı gibi temel konularda ekilen tohumların filiz vermeye başlaması, teselli menbaıydı..</em>.” demektedir. Gerçekten de dönemin koşulları düşünüldüğünde bu ekilen tohumların önemi daha da iyi anlaşılabilmektedir.</p>
<p>Rusya’daki Türk kadınları sosyal statüden olduğu gibi eğitimden çok uzaktaydı, hatta erkeklerle mektuplaşır düşüncesiyle kız çocuklarının yazı yazması yasaktı! Bu durum tabii ki Rusya’nın da işine geliyor, herhangi bir şey yapmasına gerek kalmıyordu. O dönemde kadın olmak zaten zorken, Rus gözüyle azınlık olmanın bir de Müslüman olmanın ayrımcılığı da eklenmişti Rusya’daki Türk kadınlarının omuzlarına. Böyle bir ortamda İsmail Bey Gaspıralı öncülüğünde, “<em>Usûlü Cedit</em>” programıyla, eğitimde modernleşme amaçlandı. Bu programda kız çocukları için de çeşitli amaçlar vardı: “<em>Kız çocukları için ayrı ilkokullar kurulacak ve kızlara da yazı öğretilecekti</em>”. Kız çocukları için açılan ilk usulü cedit okulu Bahçesaray’da tesis edilmiş ve öğretmenliğine de İsmail Bey Gaspıralı’nın kardeşi, Şefika Hanım’ın halası Selime-Pembe Hanım getirilmiştir.</p>
<p>Zaman ilerliyor, Tercüman gazetesi 10. Yılını dolduruyordu. Bunu fırsat bilen İsmail Bey Gaspıralı bu bahaneyle Rusya’daki kadın hareketini de başlatmış olacaktı. Bunun için de hazırlayacakları kutlama törenine davetlileri <u>eşleriyle</u> birlikte çağırmıştı. 10. Yıl jübilesinde ev sahipliğini Zühre Gaspıralı yapmıştı ancak vefatından yaklaşık 20 gün sonra yapılacak olan 20. Yıl jübilesinde Kırım ve Rusya’nın çeşitli yerlerinden gelen davetli kadınları Şefika Gaspıralı ağırlamak durumunda kalmıştı.</p>
<p>Rusya’daki Türk kadınları kendi toplumsal ve siyasal statülerini kendileri belirlemek üzere “I. Rusya Müslimeleri Kongresi”ni topladılar. Kongreye rahatsızlığı sebebiyle Şefika Gaspıralı katılamamıştı. Ancak kongrede alınan kararlar oldukça önemliydi. Hatta alınacak kararları dile getirebilmek bile bir başarıydı zira gelecek kongrelerde “<em>ben evime dönüp karıma baş eğmem, şeriattan başkasına!</em>”, “<em>önümüzdeki sıralarda oturan sakatların yani kadınların hepsini arkaya atınız. Yoksa islam dini yıkılır</em>.” gibi “düşünce(!)”lerle mücadele de edeceklerdi. (Hablemitoğlu 2004: 195) Bu kararlardan birkaçı: <em>Kızların orta ve yüksek mekteplerde okutulması, Müslüman kadınların tüm siyasi alanlarda erkeklerle eşit hakka sahip olması, 16 yaşından küçük kızların nikahlarının kıyılmaması, Müslüman Türk kadınlarının seçme ve seçilme hakkının olması… </em></p>
<p>Şefika Gaspıralı “Tercüman” gazetesinde kadın sorunlarını dile getirmeye, kamuoyu oluşturmaya devam ediyordu. Devamında “<em>Bahçesaray Kadınlar Mitingi</em>”ni düzenledi, mitingin önemi; kadınların kendi haklarını duyurabilecek ilk mitingleri olmasıydı. Bu mitingler ve oluşturulan “<em>Kadın Komiteleri</em>”yle kadınlar birlik oluyordu. Bu girişimleri sonucunda Şefika Hanım, seçimle “<em>Bahçesaray Meclis üyeliği</em>”ne gelmişti. Hatta çevresi tarafından Bahçesaray Belediye Başkanlığı’na aday olması istense de Şefika Hanım yoğunluğu sebebiyle aday olamamıştı.</p>
<p>İsmail Bey Gaspıralı’nın yaşarken gerçekleştiremediği bir dilek daha kızı Şefika Gaspıralı tarafından gerçekleştirilecekti: <em>Darülmuallimat yani Kız Öğretmen Okulu</em>… Okulun müdireliğini de kendisi üstlenmişti. Üstelik Şefika Hanım gelecek öğrencileri beklememiş, Kırım’ı dolaşarak, zeki, yetenekli öğrencilerini ailelerini ikna ederek kendisi seçmiştir.</p>
<p>Ve Şefika Hanım yine bir “ilk”e imza atıyordu: 26 Kasım 1917’deki mazbataya göre “<em>Meb’use Şefika Hanım Gasprinskaya Efendinin Gözleve üyezdinden saylanmış Kırım Tatar Kurultayı azası olduğu işbu şehadetname ile tasdik ediliyor</em>.” (Hablemitoğlu 2004: 244). Bunca çetin mücadelelerin kazananı olan Şefika Gaspıralı 1917 yılında Gözleve’den milletvekili olmuştu. Bu hadise Türk Dünyası Kadınları için oldukça önemliydi. Çünkü Atatürk’ün kadınlara seçme ve seçilme hakkını sağlamasından tam 17 yıl önce bir Türk kadını Kırım’da milletvekili seçilmişti. Üstelik o tarihlerde dünyada sadece Finlandiya, kadınlara seçme ve seçilme hakkı vermiş… (Menekay 2017: 292)</p>
<p>Şefika Hanım’ın bir de evliliği olmuştu. İsmail Bey’i sık sık ziyarete gelen Gence doğumlu bir Azerbaycan Türk’ü olan ve gelecekte de Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin başbakanı olacak Nesip Yusufbeyli ile tanışır, mektuplaşmaya başlarlar. Önceleri siyasi-milli konular içeren mektupları ilerleyen dönemlerde yerini aşka bırakır ve evlenirler. Niyazi ve Zühre adından iki çocukları olur. Ancak Nesip Bey’in ikinci eşini imam nikahıyla almasıyla -ki ikinci eş Şefika Hanım’ın arkadaşıdır!- yıkılan Şefika Gaspıralı, çocuklarını da alır Kırım’a döner. Yaşadığı bu hadise ardından yazılarında kızlık soyadı olan “Gasprinskaya”yı kullanır…Ancak eşi şehit edildikten sonra yazdığı not bir defaya mahsus “Şefika Gaspıralı Yusufbeyli” ile sonlanır… Şefika Hanım’ın durumunu Hablemitoğlu şöyle anlatır: “<em>Tüm hayatı boyunca bu gibi sapkınlıklara mücadele veren, kadınları uyandırmaya çalışan Şefika Hanım; babası tarafından hazırlanmış, kocası tarafından yıkılmış bir kadın kimliğinde, karşı çıktığı haksızlıkları dramatik biçimde yaşamak zorunda kalıyor…</em>” (Hablemitoğlu 2004 :62).</p>
<figure id="attachment_19127" aria-describedby="caption-attachment-19127" style="width: 185px" class="wp-caption aligncenter"><a class="herald-popup-img" href="https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2021/01/nn.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="wp-image-19127 size-full" src="https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2021/01/nn.jpg" alt="" width="185" height="272" /></a><figcaption id="caption-attachment-19127" class="wp-caption-text">Nesip Yusufbeyli</figcaption></figure>
<p>1918 yılı başlarında Rusya’daki dengeler değişmiş ve tehlikeli bir hal almaya başlamıştı. Bolşeviklerin gelişiyle Kırım Türkleri sahip olduklarını yavaş yavaş kaybetmeye başlamış, “Tercüman” gazetesi de kapatılmıştı. Şefika Gaspıralı bu hadiseyi şöyle yorumlar: “<em>Öldürülmektense, ölmeyi tercih ettik</em>…” (Hablemitoğlu 2004: 265) Kırımlı Türk kadınlarının lideri konumunda olan, Kırım Parlamentosu’nda milletvekilliği yapan bununla birlikte Darülmuallimat’ta da müdireliğini sürdüren Şefika Gaspıralı ve çocuklarının hayatı risk altındaydı. Bu sebeple Şefika Hanım’ın Azerbaycan’a yolculuğu başlıyordu. Bu süreçte Nesip Bey de Azerbaycan’ın geleceği için çalışmaktaydı. Kendini siyaset hayatında bulan Nesip bey, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin başbakanı olmuştu. Şefika Hanım ve Nesip Bey, çocuklarının da olması sebebiyle zaten sürekli mektuplaşmaktalardı. Rusların dikkatini oldukça fazla çeken Şefika Hanım iki çocuğunun akıbetini de düşünerek Nesip Bey’in yanına Azerbaycan’a gider…</p>
<p>Eğitim adına fedakarlıklarla dolu bir hayat süren Şefika Hanım, Azerbaycan’da “<em>Ana Mekteplerine Mürebbiye Kursları</em>” düzenlemeye başlar. Burada da eğitim faaliyetlerini sürdürerek, anaokullarına verdiği önemle Azerbaycan toplumuna katkıda bulunmuştur. Başbakan Nesip Bey, Azerbaycan Parlamentosu’nda kadınların oy hakkı dahil, kadın hakları hakkında birçok konuya değinmesinin altında Şefika Hanım’ın da etkileri muhakkaktır. Ancak Kırım’ı rahat bırakmayan Ruslar, Azerbaycan’a da gelmiş ve Nesip Bey’i şehit etmişlerdir&#8230;</p>
<p>Şefika Hanım her an kurban olabileceği düşüncesiyle yaşarken bu sefer de Türkiye yolculuğu başlıyordu. Atatürk, Rusya Türkleriyle yakından ilgilenebilmek adına Memduh Şevket Esendal’ı görevlendirmişti. Esendal, 1921’de İsmail Gaspıralı’nın kızı olduğunu ve korku içinde yaşadığını öğrendiği Şefika Hanım’ı Türkiye’ye -bir nevi- kaçırmıştı. Artık esaret ve can korkusuyla yaşama geride kalmıştı.</p>
<p>Ancak Türkiye’de de işsizlik ve yoksullukla mücadelesi başlayan Şefika Hanım, ailesi, kardeşleri ve çocukları yeri geldiğinde suya pirinç pişirip yemektedirler… İstanbul’da da dikiş dikerek, tercüme ederek, hastanelerde ve Kızılay’da kısa süreli işlerde çalışır ama tüm bunlar sorunları ortadan kaldırmaz. Aynı zamanda Şefika Hanım hastadır, ameliyat olması gerekir ama ne hastaneye yatacak parası ne de çocuklarına bakacak kimsesi vardır. Bu zor yaşama ek olarak bir de oğlu Niyazi’yi kaybeder.</p>
<p>Ve kadın ve kadınlığın öncüsü olan Şefika Gaspıralı 1 Eylül 1975’te hayata veda eder…</p>
<p style="text-align: right;"><em>“Bilmelisiniz ki sizin hatıralarınız ve içinizde bulunmuş olduğunuz şartlar, Türkiyeli insanları da ilgilendirecektir. Yalnızca gününüzde değil, 100 yıl sonra da ilgi çekecektir. Hatıralarınız tarihi kıymette olup, 100 yıl sonra da ilgi ile okunacak, 100 günde unutulmayacaktır… 100 gün veya 100 yıl sonra da asla unutulmayacak olan hatıralarınız gülünç değil, “övünç” kaynağımız olacaktır!..”</em></p>
<p><strong>Kaynakça</strong></p>
<p>Aliyeva Çınar, Minara (2018) “<em>Nesip Yusufbeyli’den Mektuplar”</em>, Ötüken Neşriyat, İstanbul.</p>
<p>Hablemitoğlu Şengül, Hablemitoğlu Necip (1998) “<em>Şefika Gaspıralı ve Rusya’da Türk Kadın Hareketi (1893-1920)”</em>, Toplumsal Dönüşüm Yayınları, İstanbul.</p>
<p>Menekay, Serra (2017) “<em>Şefika</em>”, Galeati Yayıncılık, Ankara.</p>
<p>Sinan, Meryem Aybike (2020) “<em>Şefi</em>”, Ötüken Neşriyat, İstanbul.</p>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/arkeotarih/tarih-tarih/turk-kadin-hareketi-oncusu-sefika-gaspirali/">Türk Kadın Hareketi Öncüsü: Şefika Gaspıralı</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Abay Kunanbayulı ve 2020&#8217;nin Abay Yılı İlân Edilişi</title>
		<link>https://bilimdili.com/arkeotarih/tarih-tarih/abay-kunanbayuli-ve-2020nin-abay-yili-ilan-edilisi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[bilimdili]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 11 Dec 2020 08:35:27 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Tarih]]></category>
		<category><![CDATA[2020 Abay Yılı]]></category>
		<category><![CDATA[Abay Kunanbayulı]]></category>
		<category><![CDATA[kazakistan]]></category>
		<category><![CDATA[Türk Dünyası]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://bilimdili.com/?p=18890</guid>

					<description><![CDATA[<p>&#8220;Abay Kunanbayulı ve 2020&#8217;nin Abay Yılı İlân Edilişi&#8221;adlı yazı Göçebe Dergi&#8217;nin 4. sayısında yayınlanmıştır. Yazar: Gamze Nur NALBANT                                                                           &#8221;Сөз мәнісін білсеңіз, Ақыл – мизан, өлшеу қыл. Егер қисық көрінсе, Мейлің таста, мейлің күл. Егер түзу көрінсе, Ойлап-ойлап, құлаққа іл.&#8221; &#8221;Sözün önemini bilirsen, Akıl ve teraziyle ölçüp tart sen Eğri görünürse gözüne, Hepsini at tamamen [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/arkeotarih/tarih-tarih/abay-kunanbayuli-ve-2020nin-abay-yili-ilan-edilisi/">Abay Kunanbayulı ve 2020&#8217;nin Abay Yılı İlân Edilişi</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>&#8220;Abay Kunanbayulı ve 2020&#8217;nin Abay Yılı İlân Edilişi&#8221;adlı yazı Göçebe Dergi&#8217;nin 4. sayısında yayınlanmıştır.</p>
<p><strong>Yazar: Gamze Nur NALBANT                                                                          </strong></p>
<p style="text-align: right;">&#8221;Сөз мәнісін білсеңіз,</p>
<p style="text-align: right;">Ақыл – мизан, өлшеу қыл.</p>
<p style="text-align: right;">Егер қисық көрінсе,</p>
<p style="text-align: right;">Мейлің таста, мейлің күл.</p>
<p style="text-align: right;">Егер түзу көрінсе,</p>
<p style="text-align: right;">Ойлап-ойлап, құлаққа іл.&#8221;</p>
<p style="text-align: right;">&#8221;Sözün önemini bilirsen,</p>
<p style="text-align: right;">Akıl ve teraziyle ölçüp tart sen</p>
<p style="text-align: right;">Eğri görünürse gözüne,</p>
<p style="text-align: right;">Hepsini at tamamen küle.</p>
<p style="text-align: right;">Doğru görünürse gözüne,</p>
<p style="text-align: right;">Düşün ve kulağını ver o söze.&#8221;</p>
<p>Milletine faydasının söz ile olacağını düşünen, yukarıdaki cümlelerin de sahibi olan Abay, Kazakların &#8221;ulu şair&#8221;idir. Abay, Kazaklar için o derece önemlidir ki, Kazakistan&#8217;ın ilk cumhurbaşkanı olan Nursultan Nazarbayev, Abay için &#8221;Biz Abay&#8217;ı tanıtarak aslında Kazakistan&#8217;ı dünyaya tanıtacağız, Kazak milletini tanıtmış olacağız.&#8221; demiştir. Abay Kunanbayulı&#8217;nı ya da Kazakça -ulı ekinin Rusçası -ev eki olduğu için Abay Kunanbayev olarak da bilinen bu yazar kimdir? Onu bu kadar büyük şair yapan nedir? (Ancak belirtmek isterim ki Kazaklar -ev ve -eva eklerine son zamanlarda haklı sebeplerle karşı çıktıkları için bu makalede onu tanınmış adı olan Abay Kunanbayulı olarak yazacağım.)</p>
<p>Abay adında bugün Kazakistan&#8217;ın Almatı şehrinde bir üniversite vardır. Bundan başka, onun için yazılmış olan edebî eserler, isminin verildiği caddeler, sokaklar da vardır. Ve Kazakistan&#8217;ın pek çok yerinde onun heykellerine, fotoğraflarına denk gelmek mümkün. Hatta Kazaklar Abay&#8217;ın 10 Ağustos tarihine denk gelen doğum gününü 2020 uılından başlayarak Abay Bayramı olarak kutlamaktadırlar. Bu bayramda televizyon kanallarında Abay için özel programlar hazırlanır. Zaten Kazakistan&#8217;da Abay&#8217;ı bilmeyen kimse yok. Onun eserleri pek çok dile çevrilmiştir. Bu kadar önemli bir şahsiyet olduğu için de 2020 yılı UNESCO tarafından &#8221;Abay Yılı&#8221; olarak adlandırılmıştır. Çünkü 2020 yılı Abay&#8217;ın doğumunun 175. yılıdır.</p>
<p>O; büyük şair, yazar, filozof, bugünkü yazılı Kazak edebiyatının temelini oluşturan bir reformcudur. Asıl ismi İbrahim&#8217;dir. Ona bazı kaynaklara göre Abay diye annesi Uljan, bazı kaynaklara göre ise babaannesi hitap etmiştir. O, 10 Ağustos 1845 tarihinde bugünkü Semey bölgesindeki Cengiz Dağları&#8217;nın (Kazakçası Şıngıs Tauları) eteklerindeki Karkaralı denen yerde dünyaya gelmiştir. Kazakların Orta Cüz&#8217;ünden olup Argın boyundan, onun içinde de Tobıktı kolundan gelmektedir.</p>
<p>Abay, önceleri köylerindeki Gabithan Molla&#8217;dan dersler alır. Bazı kaynaklara göre de aynı zamanda Gabdülcabbar isimli Tatar bir molladan dersler almıştır. On yaşına geldiğinde de üç sene boyunca Semey&#8217;deki Ahmet Riza Medresesinde okumuştur. Bu medresede Arap, Fars dillerinde din dersleri okutulmaktaydı. Abay din derslerinin yanında, ilmini de geliştirmeye çalıştı. Doğu medeniyetine ait şairlerin eserleriyle, Arap, Fars, Çağatay dillerinde yazılmış olan masal, destan ve kıssadan hisselerle tanışmıştır. Doğu medeniyetinin Nizamî, Nevaî, Seydî, Hafız-ı Şirazî, Fuzulî gibi büyük şairlerini okumuştur. Daha sonra medresenin üçüncü yılında Abay, Semey şehrindeki Rus mektebine gider, Rusça öğrenir. Böylelikle on üç yaşına geldiğinde Arapçayı, Farsçayı, Rusçayı ve Türk lehçelerini o dillerde eserler okuyacak kadar çok iyi derecede bilmektedir.</p>
<p>Evlatlarına karşı sert olan babası Kunanbay, Abay&#8217;ın daha küçükken ne kadar akıllı olduğunu ve onun kendisine has yeteneği olduğunu fark eder. Çocuklarına karşı daha çok eleştirmen gibi olan baba, bu çocuğundan çok ümitlidir. Dolayısıyla Abay İbrahim&#8217;i okuldan alır ve kendi yanında çalıştırır. Babası devlet işlerinde çalışmaktadır. Abay da babası gibi artık halkın içine karışmıştır. Abay bu şekilde kendi milletinin medeniyetiyle de tanışır. Milletine faydası dokunan söz söyleme kabiliyeti ve adaletliliğiyle halkı arasında adı gittikçe yayılmaya başlar.</p>
<p>Abay o yıllarda Rus valilerin rüşvetçi siyasetini fark edip onlara karşı durmaya kendini adar. &#8221;Eğer ülkeme faydalı ve adil bir insan olabilirsem, ancak o zaman iyi bir insan olabilirim&#8221; diye düşünür. Bundan dolayı siyasî seçimlere katılır ve yener. 1876-78 yılları Konır-Kökşe tarafında yönetimde görevlidir. Abay bu yönetim, devlet işlerini adaletle yerine getirir. Onun bu adaletli yanı, halkı istediği gibi ezenler tarafından takdir görmez. Abay haksızlığa uğratılmaya çalışılır, arkasından iftiralar atılır. Ancak bu iftiralar neticesiz kalır. Çünkü halk Abay&#8217;dan memnundur.</p>
<p>1870&#8217;li yıllarda Petersburg&#8217;dan Semey&#8217;e gelen Mihaelis ile, 80&#8217;li yıllarda ise Rus demokratları olan N. I. Dolgopolov, A. A. Leontev ile tanışır. Bu ileri görüşlü kişilerin Abay&#8217;ın siyasete olan bakışına olumlu olarak etki ettiği şüphe götürmez bir gerçektir. Hatta bu konuda Muhtar Avezov &#8221;Rus medeniyeti ile tanışmaya başlayan Abay, Puşkin&#8217;den, Belinskiy&#8217;den, Çernışevskiy&#8217;den eserler okumuştur. Abay&#8217;ın klasik şair olmasına sadece Mihaelisler etki etti dersek, Rusların bıraktığı edebî mirasa ihanet etmiş oluruz.&#8221; demiştir. Nitekim Abay&#8217;ın klasik bir şair olmasında Rus eserlerinin etkisi olduğu kadar, doğu medeniyetinin eserlerinin de Abay&#8217;ın şiir dünyasına büyük etki ettiği de hakikattir.</p>
<p>1890 yılında bazı kişiler tarafından Abay&#8217;a karşı düşmanlık başlar. Ve bu düşmanlık, 1897 yılına kadar devam eder. Bu durum Abay&#8217;ı çok yıpratır. Çok sevdiği kardeşi Ospan&#8217;ın ölümü de Abay&#8217;ı derinden sarsar. Bu durum, onun bazı şiirlerinde açıkça görülmektedir.</p>
<p>Doğu medeniyetine ait olan iki hikayeyi (Kazakça isimleri ile) &#8221;Masğut&#8221; ve &#8221;Yeskendir&#8221; olarak şiir şekline dönüştürmüştür. İslam dinine dayanan felsefik bakış açısı da onun şiirlerinde karşımıza çıkmaktadır.</p>
<p>Abay&#8217;ın &#8221;Kara Sözler&#8221; isminde bir eser de yazmıştır. Bu eserde şairin söz hünerindeki ustalığını, felsefik düşünce tarzını görmek mümkündür. Sonraları Abay&#8217;ın Kara Sözler isimli bu eseri Rusçaya, Çinceye, Fransızcaya, Türkçeye gibi pek çok dile çevrilir.  Abay, lirik, satirik ve filozof kimliğinin dışında bestekâr olarak da karşımıza çıkmaktadır. Abay&#8217;ın 27 şarkısının 36 nüshası notaya dökülmüştür.</p>
<p>Abay aynı zamanda yeniliği savunmuştur.  O, her şiirinde bilimin ve eğitimin önemini dile getirmiştir. Milletini cahilliğe ve tembelliğe karşı durmaya çağırıp, onları ilme ve aydınlığa davet etmiştir. &#8221;Jasımda Ğılım Bar Dep Yeskermedim (Yaşımda Bilim Var Demedim)&#8221;, &#8221;Ğılım Tappay Maqtanba (Bilmi Bulmadan Övünme)&#8221; gibi eserlerinde bu konuya rastlamak mümkündür.</p>
<p>Abay 1904 yılında vefat etmiştir. Eserleri Rusçaya ve diğer dillere çevrildi. Muhtar Avezov, Abay&#8217;ın hayatını ve eserlerini inceleyerek &#8221;Abay Jolı (Abay Yolu)&#8221; isimli eserini yazmıştır. Abay&#8217;dan sonraki Kazak şairlerinin çoğu, Kazak edebiyatını Rus, Doğu ve Batı edebiyatlarına yakınlaştırmak istemelerinin bir sebebi, kesinlikle Abay&#8217;ın etkisidir. Abay Kazak edebiyatında en çok araştırılan şairdir. Ve hiç şüphesiz bunu hak etmektedir.</p>
<p><strong> KAYNAKÇA</strong></p>
<p>1- Мекемтас МЫРЗАХМЕТҰЛЫ. АБАЙТАНУ – ХХІ ҒАСЫР КӨГІНДЕ</p>
<p>2- Abay Kunanbayev &#8211; Şiirler</p>
<p>3- Абай Құнанбайұлы &#8211; Қара Сөздер</p>
<p>4- ҚАСЫМ-ЖОМАРТ ТОҚАЕВ: АБАЙ – РУХАНИ РЕФОРМАТОР</p>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/arkeotarih/tarih-tarih/abay-kunanbayuli-ve-2020nin-abay-yili-ilan-edilisi/">Abay Kunanbayulı ve 2020&#8217;nin Abay Yılı İlân Edilişi</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Göçebe Dergisi&#8217;nin 3. Sayısı Yayınlandı</title>
		<link>https://bilimdili.com/arkeotarih/gocebe-dergisinin-3-sayisi-yayinlandi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[bilimdili]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 02 Sep 2020 06:32:49 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[ARKEOLOJİ & TARİH]]></category>
		<category><![CDATA[TOPLUM]]></category>
		<category><![CDATA[Abay Kunanbayulı]]></category>
		<category><![CDATA[Anıt Mezarlar]]></category>
		<category><![CDATA[Düşünce Yazıları]]></category>
		<category><![CDATA[Edebi Yazılar]]></category>
		<category><![CDATA[Göçebe Dünyası]]></category>
		<category><![CDATA[Türk Dünyası]]></category>
		<category><![CDATA[Türk Edebiyatı]]></category>
		<category><![CDATA[Türk Halk Bilimi]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://bilimdili.com/?p=18117</guid>

					<description><![CDATA[<p>Sayımızı Sunarken Oğuz atamız, Ötüken otağımız, Gök sancağımız, Bize ‘’Göçebe’’ derler… ‘’Vatanını en çok seven, işini en iyi yapandır’’ düsturuyla hareket etmeyi kendine ilke edinen Göçebe Dergisi, siz değerli okurlarına üçüncü sayısını sunmaktan şeref duyuyor. Üç sayıya tekabül eden bu süreçte; vatanımızı, bayrağımızı ve töremizi iki kapak arasına sığdıran Göçebe, yüreği Türk Dünyası için atan [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/arkeotarih/gocebe-dergisinin-3-sayisi-yayinlandi/">Göçebe Dergisi&#8217;nin 3. Sayısı Yayınlandı</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<ol start="3">
<li><strong> Sayımızı Sunarken </strong></li>
</ol>
<p style="text-align: right;"><em>Oğuz atamız,</em></p>
<p style="text-align: right;"><em>Ötüken otağımız,</em></p>
<p style="text-align: right;"><em>Gök sancağımız,</em></p>
<p style="text-align: right;"><em>Bize ‘’Göçebe’’ derler…</em></p>
<p>‘’Vatanını en çok seven, işini en iyi yapandır’’ düsturuyla hareket etmeyi kendine ilke edinen Göçebe Dergisi, siz değerli okurlarına üçüncü sayısını sunmaktan şeref duyuyor. Üç sayıya tekabül eden bu süreçte; vatanımızı, bayrağımızı ve töremizi iki kapak arasına sığdıran Göçebe, yüreği Türk Dünyası için atan bir grup gencin ve bu gençlere işaret fişeği olan değerli akademisyenlerin yazıları ile can buluyor. Atalarımızın; ‘’Bir tüyir dende bir tamşı ter bar.’’ -Bir parça tahılda bir damla ter vardır.- sözünden hâllice, ilmek ilmek işlenen yazılarımızı, demir dağları eriten çelik yüreklere adıyoruz. Bizler için değerli bir duruş ve kıymet ifadesi olan Göçebe, gelip geçici bir ergenlik sivilcesi değil, yalnız her kafaya uyan, numarasız gözlüklerini çıkaranların görebileceği bir ufuk çizgisidir.</p>
<p>Bu sayımız beş bölümden oluşmaktadır, <strong>Edebi Yazılar</strong> bölümünde; ‘’Enver Türküsü’’, ‘’Sabır’’ ve ‘’Fetih Türküsü’’ ve &#8220;Süveyda&#8221; başlıklı şiirler; <strong>Düşünce Yazıları</strong> bölümünde; ‘’1926 Bakü Türkiyat Kongresi’nin 1928 Türk Dil Devrimi’ne Etkisi’’, ‘’Abay Kunanbayulı ve 2020&#8217;nin Abay Yılı İlân Edilişi’’, ‘’Ayasofya’’, ‘’Libya&#8217;daki Aktörler ve Türkiye’’, Yabancı Dil Öğretmeye ve Öğrenmeye Dair’’; <strong>Türk Halk Bilimi</strong> bölümünde; ‘’Türk İnancında Geyik Kültü&#8221; ve &#8220;Ekmek ile İlgili İnanışlar’’ başlıklı yazı olmak üzere <strong>Türk Dünyası</strong> bölümünde; ‘’ Türklerin Kadim Mekânı: ÖTÜKEN’’, ‘’Türk Edebiyatı Sahasına Katkıları ve Millî Şuur Oluşturmada Etkin Rol Oynamaları Açısından Çağdaş Türk Dünyası Edebiyatı Temsilcileri’’, ‘’Türkistan Coğrafyasında Türk Mimarî Kültürü: Anıt Mezarlar’’ ve <strong>Türkçe </strong>bölümümüzde; ‘’Türkçe Üzerine!’’ Göçebe Dünyasından ise; &#8220;Cengiz Han’ın Öğretmenleri: Uygurlar&#8221; ve &#8220;Türkiye’nin Komrat Başkonsolosluğu açıldı&#8221;  başlıklı yazılar ve Kitap Önerileri yer almaktadır.</p>
<p>Başta güçlü kalemleri ile dergimizin temelini oluşturan hocalarım olmak üzere, birbirinden değerli yayın kurulu üyelerine ve yazıları ile bize destek veren yazarlara teşekkür etmeyi bir borç bilirim.</p>
<p><strong>Dergimizin kulaklarda hoş bir sadâ bırakması ve dün isimli hazinede şimdiden yerini alması dileklerimle…</strong></p>
<p style="text-align: right;"><strong>Birkan UZUNOĞLU</strong></p>
<p>&nbsp;</p>
[pdf-embedder url=&#8221;https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2020/09/Gocebe_Dergisi_Agustos_2020_Sayi_3_1.pdf&#8221; title=&#8221;Göçebe_Dergisi_Ağustos_2020_Sayı_3_1&#8243;]
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/arkeotarih/gocebe-dergisinin-3-sayisi-yayinlandi/">Göçebe Dergisi&#8217;nin 3. Sayısı Yayınlandı</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Vikipedi, Türk Dilleri İçerik Üretme Yarışması Başladı</title>
		<link>https://bilimdili.com/arkeotarih/vikipedi-turk-dilleri-icerik-uretme-yarismasi-basladi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[bilimdili]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 18 Jun 2020 06:20:14 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[ARKEOLOJİ & TARİH]]></category>
		<category><![CDATA[Dil]]></category>
		<category><![CDATA[DOĞA & ÇEVRE]]></category>
		<category><![CDATA[DÜŞÜNCE]]></category>
		<category><![CDATA[TEKNOLOJİ]]></category>
		<category><![CDATA[TOPLUM]]></category>
		<category><![CDATA[Türk Dilleri]]></category>
		<category><![CDATA[Türk Dilleri Vikimaratonu]]></category>
		<category><![CDATA[Türk Dünyası]]></category>
		<category><![CDATA[Wikimedia Topluluğu Kullanıcı Grubu Türkiye]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://bilimdili.com/?p=17380</guid>

					<description><![CDATA[<p>Türkçe konuşulan ülkeler ve o ülkelerin coğrafyası, tarihi, kültürü hakkında Türkçe Vikipedi&#8217;de  ve diğer Türk dillerinin Vikipedi&#8217;lerinde içerik geliştirmek üzere bir uluslararası yarışma projesi başladı. İlk defa düzenlenen Türk Dilleri Vikimaratonu,  1 &#8211; 30 Haziran 2020 tarihleri arasında devam edecek. Türkçe konuşan bütün internet kullanıcıları, bu proje kapsamında Türkçe Vikipedi&#8217;ye içerik üreterek katkı verebilir. Yarışma, [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/arkeotarih/vikipedi-turk-dilleri-icerik-uretme-yarismasi-basladi/">Vikipedi, Türk Dilleri İçerik Üretme Yarışması Başladı</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Türkçe konuşulan ülkeler ve o ülkelerin coğrafyası, tarihi, kültürü hakkında Türkçe Vikipedi&#8217;de  ve diğer Türk dillerinin Vikipedi&#8217;lerinde içerik geliştirmek üzere bir uluslararası yarışma projesi başladı.</strong></p>
<p>İlk defa düzenlenen <strong>Türk Dilleri Vikimaratonu</strong>,  1 &#8211; 30 Haziran 2020 tarihleri arasında devam edecek. Türkçe konuşan bütün internet kullanıcıları, bu proje kapsamında Türkçe Vikipedi&#8217;ye içerik üreterek katkı verebilir.</p>
<p>Yarışma, Vikipedi&#8217;nin çatı kuruluşu olan <strong>Wikimedia Vakfı</strong>&#8216;nın projelerine Türk dillerinde katkı veren gönüllülerin oluşturduğu Türk Dilleri Wikimedia Kullanıcı Grubu tarafından düzenlendi. 2019 yılı sonunda kurulan topluluğun ilk faaliyeti olan bu yarışmaya Azerbaycanca, Başkurtça, Kazakça, Özbekçe, Tatarca, Tuvaca, Türkçe ve Yakutça Vikipedi topluluklarının yanı sıra destek vermek üzere Rumence, Ukraynaca, İtalyanca Vikipedileri de katıldı.</p>
<p><strong>Wikimedia Topluluğu Kullanıcı Grubu Türkiye</strong> (WMTR) üyeleri, yarışmanın katılımcısı ülkelerden vikipedistlerin, diğer Vikipedi dil sürümlerinde kendi ülkeleri ile ilgili olarak oluşturulmasını istedikleri konuların birer listesini hazırladıklarını belirtti. “Türkçe Vikipedi’ye katkı verecek olanlar, bu listelerdeki maddeler üzerine çalışabilecekleri gibi katılımcı ülkelerle ilgili kendi bilgi sahibi oldukları herhangi bir konuda maddeler oluşturup geliştirerek veya görseller ekleyerek katkı verebilirler” diyen WMTR üyeleri, Vikipedi’ye eklenecek her bilginin mutlaka yazılı  kaynağa dayanması gerektiğini hatırlattılar.</p>
<p>Yarışma, 30 Haziran 2020’de sona erecek ve katılımcıların katkıları puanlanarak en  yüksek puanı alan üç yarışmacı ödüllendirilecek.</p>
<p>Ayrıntılı bilgi için:</p>
<p><a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/Vikipedi:T%C3%BCrk_Dilleri_Vikimaratonu_2020">Türk Dilleri Vikimaratonu</a></p>
<p><a href="wmtr@wikimedia.community">Wikimedia Topluluğu Kullanıcı Grubu Türkiye</a></p>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/arkeotarih/vikipedi-turk-dilleri-icerik-uretme-yarismasi-basladi/">Vikipedi, Türk Dilleri İçerik Üretme Yarışması Başladı</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Eski Türk Dönemindeki Niri Kağan Zamanına Ait Hüyis Tolgoy Anıtının Açılışı Yapıldı</title>
		<link>https://bilimdili.com/arkeotarih/eski-turk-donemindeki-niri-kagan-zamanina-ait-huyis-tolgoy-anitinin-acilisi-yapildi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[bilimdili]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 27 Nov 2019 13:51:44 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[ARKEOLOJİ & TARİH]]></category>
		<category><![CDATA[anıt]]></category>
		<category><![CDATA[gelenekler]]></category>
		<category><![CDATA[Hüyis Tolgoy]]></category>
		<category><![CDATA[Kağan]]></category>
		<category><![CDATA[Moğolistan]]></category>
		<category><![CDATA[Niri Kağan]]></category>
		<category><![CDATA[Türk Dünyası]]></category>
		<category><![CDATA[TWESCO]]></category>
		<category><![CDATA[uluslararası türk akademisi]]></category>
		<category><![CDATA[Uluslararası Türk Akademisi’nin Atalar Mirası]]></category>
		<category><![CDATA[unesco]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://bilimdili.com/?p=16005</guid>

					<description><![CDATA[<p>Bugün Moğolistan’ın Bağımsızlık günüdür. 26 Kasım 1924 tarihinde Moğolistan’ın ilk parlamentosu (Büyük Halk Meclisi) Moğol Halk Cumhuriyeti’nin kurulduğunu ilan ederek devletin ilk Anayasasını kabul etti. İşte bu tarih cumhuriyetin büyük bayramı Moğolistan’ın Bağımsızlık günü olarak kutlanmaktadır. Moğolistan’ın Horin Dörvön Tsag Haber Kanalı büyük bayram arefesinde Moğolistan Hükümet Evi’nde Bulğın bölgesinden bulunan Hüyis Tolgoy anıtının açılış [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/arkeotarih/eski-turk-donemindeki-niri-kagan-zamanina-ait-huyis-tolgoy-anitinin-acilisi-yapildi/">Eski Türk Dönemindeki Niri Kağan Zamanına Ait Hüyis Tolgoy Anıtının Açılışı Yapıldı</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Bugün Moğolistan’ın Bağımsızlık günüdür.</p>
<p>26 Kasım 1924 tarihinde Moğolistan’ın ilk parlamentosu (Büyük Halk Meclisi) Moğol Halk Cumhuriyeti’nin kurulduğunu ilan ederek devletin ilk Anayasasını kabul etti. İşte bu tarih cumhuriyetin büyük bayramı Moğolistan’ın Bağımsızlık günü olarak kutlanmaktadır.</p>
<p>Moğolistan’ın Horin Dörvön Tsag Haber Kanalı büyük bayram arefesinde Moğolistan Hükümet Evi’nde Bulğın bölgesinden bulunan Hüyis Tolgoy anıtının açılış merasimi yapıldığı haberini verdi. Etkinliğe Moğolistan’ın Başbakanı U.Hürelsüh, Moğolistan Bilim Akademisi Başkanı D.Redgel, Akademi üyesi D.Tömörtogoo, Moğolistan Bilim Akademisi Tarih ve Etnoloji Enstitüsü Müdürü akademi üyesi S.Çuluun, Moğol Araştırmaları Millî Konseyi Sekreteri D.Zayabaatar ve diğer devlet adamları, milletvekilleri ve bilim insanları katılmışlardır.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-16007" src="https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/Öne-çıkan-resim.jpg" alt="" width="650" height="433" srcset="https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/Öne-çıkan-resim.jpg 650w, https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/Öne-çıkan-resim-300x200.jpg 300w, https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/Öne-çıkan-resim-414x276.jpg 414w, https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/Öne-çıkan-resim-470x313.jpg 470w, https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/Öne-çıkan-resim-640x426.jpg 640w, https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/Öne-çıkan-resim-130x86.jpg 130w, https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/Öne-çıkan-resim-187x124.jpg 187w" sizes="auto, (max-width: 650px) 100vw, 650px" /></p>
<p>Yazıt hakkında ilk defa D.Tsend 1967 yılında bilgi vermiş, M.Şinehüü 1972 yılında bulunduğu yere giderek 1974 yılında metnin Brahmi yazılı olduğunu ileri sürerek 1.bitig taşının çizimini yayımlamıştır. Daha sonra 1978 yılında Nejat Diyarbekirli yazıtın fotoğrafını yayımlamıştır.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-16006" src="https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/2.jpg" alt="" width="669" height="1000" srcset="https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/2.jpg 669w, https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/2-201x300.jpg 201w" sizes="auto, (max-width: 669px) 100vw, 669px" /></p>
<p>Almanya Sanskrit araştırmacısı Dieter Maue 2014 yılında yazıtları araştırarak Hüyis Tolgoy-1 bitig taşı metninin Brahmi yazılı olduğunu tespit eder. Aleksandr Vovin yazıtyaki metin dilinin Proto Moğolca olduğunu bildirerek ilk okuma denemesini yapmıştır.</p>
<p>Uluslararası Türk Akademisi’nin UNESCO’nun Paris’teki Genel Merkezi’nde 30 Nisan 2018 Tarihinde düzenlediği “Manevi Yenilenme ve Kültürel Miras: Geçmişten Geleceğe Türk Dili” konulu uluslararası forumda Almanyalı bilim insanı Solongod Hurtsbaatar yazıt metninin tamamı üzerindeki araştırmaları ilgili bildiri sundu.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-16008" src="https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/3__1.jpg" alt="" width="1260" height="1080" srcset="https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/3__1.jpg 1260w, https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/3__1-300x257.jpg 300w, https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/3__1-1024x878.jpg 1024w, https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/3__1-768x658.jpg 768w, https://bilimdili.com/wp-content/uploads/2019/11/3__1-990x849.jpg 990w" sizes="auto, (max-width: 1260px) 100vw, 1260px" /></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>Yazıt Eski Türk dönemindeki Niri Kağan’ın (588-599) hükümdarlık ettiği döneme ait gelenekler hakkında bilgi vermektedir. Aşağıda Uluslararası Türk Akademisi’nin Atalar Mirası (<a href="http://atalarmirasi.org/tr/17-h%C3%BCy%C3%BCs-tolgoy-i-ii-bitig-ta%C5%9Flar%C4%B1ndaki-brahmi-yaz%C4%B1l%C4%B1-metinler">http://atalarmirasi.org/tr/17-h%C3%BCy%C3%BCs-tolgoy-i-ii-bitig-ta%C5%9Flar%C4%B1ndaki-brahmi-yaz%C4%B1l%C4%B1-metinler</a> ) sitesinde yazıt hakkında yayımlanan tam bilgiye ulaşabilirsiniz.</p>
<p><a href="http://twesco.org/tr/">Kaynak</a></p>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/arkeotarih/eski-turk-donemindeki-niri-kagan-zamanina-ait-huyis-tolgoy-anitinin-acilisi-yapildi/">Eski Türk Dönemindeki Niri Kağan Zamanına Ait Hüyis Tolgoy Anıtının Açılışı Yapıldı</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>“Türk dünyasının ortak iletişim dili, Türkiye Türkçesi olmalı”</title>
		<link>https://bilimdili.com/dusunce/turk-dunyasinin-ortak-iletisim-dili-turkiye-turkcesi-olmali/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Haber Gözcüsü]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 14 May 2018 07:44:31 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[DÜŞÜNCE]]></category>
		<category><![CDATA[Türk Dünyası]]></category>
		<category><![CDATA[Türkçe]]></category>
		<category><![CDATA[Türkiye Türkçesi]]></category>
		<category><![CDATA[Yakup Ömeroğlu]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://bilimdili.com/?p=12227</guid>

					<description><![CDATA[<p>Avrasya Yazarlar Birliği Başkanı Ömeroğlu, Türk dünyasının ortak iletişim dilinin, Türkiye Türkçesi olması gerektiğini kaydetti.  Avrasya Yazarlar Birliği Başkanı Yakup Ömeroğlu, Türk dünyasının ortak dil konusu hakkında açıklamalarda bulundu. Ortak dil meselesinin bugün de gündemde olduğunu dile getiren Ömeroğlu Anadolu Ajansı’na verdiği demeçte,  &#8220;Maalesef son asırda ortak dil konusunda çok şeyler kaybettik. Yüzyıl önce kullandığımız edebi diller [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/dusunce/turk-dunyasinin-ortak-iletisim-dili-turkiye-turkcesi-olmali/">“Türk dünyasının ortak iletişim dili, Türkiye Türkçesi olmalı”</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div class="post-meta">
<h2 class="descr"><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;">Avrasya Yazarlar Birliği Başkanı Ömeroğlu, Türk dünyasının ortak iletişim dilinin, Türkiye Türkçesi olması gerektiğini kaydetti.</span></h2>
</div>
<div class="post-content">
<div class="newstext">
<div class="newstext-ads pull-left"><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;"> </span><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;">Avrasya Yazarlar Birliği Başkanı Yakup Ömeroğlu, Türk dünyasının ortak dil konusu hakkında açıklamalarda bulundu. </span><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;">Ortak dil meselesinin bugün de gündemde olduğunu dile getiren Ömeroğlu Anadolu Ajansı’na verdiği demeçte, </span><em style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;"> &#8220;Maalesef son asırda ortak dil konusunda çok şeyler kaybettik. Yüzyıl önce kullandığımız edebi diller birbirine çok daha yakındı, ortak bir alfabeyle yazmanın avantajıyla aydınlar birbirlerini okumakta ve anlamakta çok büyük problem çekmiyorlardı.&#8221;</em><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;"> diye konuştu.</span></div>
<h3><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;"><strong>“ÜÇ TARZ-I SİYASET”</strong></span></h3>
<p><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;">Yusuf Akçura&#8217;nın &#8220;Üç Tarz-ı Siyaset&#8221; isimli kitabının Tataristan&#8217;da yazıldığını hatırlatan Ömeroğlu, şöyle devam etti: <em>&#8220;Bu yüzdendir ki belki bugün dahi siyasi tartışmaların merkezinde olan Yusuf Akçura&#8217;nın &#8216;Üç Tarz-ı Siyaset&#8217; isimli kitabı, Osmanlı&#8217;nın son döneminde Tataristan&#8217;ın başkenti Kazan&#8217;da yazılmış, Kahire&#8217;de bir Türk gazetesinde yayınlanmış ve İstanbul&#8217;da tartışılmaya başlanmıştı. Böyle geniş bir üçgende etkileşim söz konusuydu ve bunun temelinde de Kazan&#8217;da yazılan eserin İstanbul&#8217;da anlaşılabilirliğiydi. Bugün buradan uzaklaştık çünkü Sovyet döneminde küçük dilleri yazı dili haline getirdiler. Daha evvel Orta Asya&#8217;da Çağatayca yazı dili vardı. İstanbul&#8217;da İstanbul dili, Osmanlıca yazı dilimiz vardı ve bu diller birbirlerine çok da uzak değillerdi.&#8221;</em></span></p>
<h3><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;"><strong>ORTAK İLETİŞİM DİLİ</strong></span></h3>
<p><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;">Ortak iletişim dili üzerinde durulması gerektiğini vurgulayan Ömeroğlu, şu değerlendirmeyi yaptı: <em>&#8220;Bugünkü şartlarda ortak edebi dil kurmak, yüzyıl öncesine göre çok uzaklaştığımız bir konu. Avrasya Yazarlar Birliği olarak ortak iletişim dili üzerinde çalışmalıyız diye düşünüyoruz. Bunun ortak edebi dilden farkı şu. Her halk, her Türk Cumhuriyeti bugüne kadar getirdiği kendi edebi dilini kullanmaya devam etsin. Bugüne kadar onlarla yazılmış birçok edebi eser var, basın hayatı var, hukuki metinler var, ders kitapları var. Bir anda bu dilden vazgeçmeleri çok güç.&#8221;</em></span></p>
<h3><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;"><strong>TÜRKİYE TÜRKÇESİ VURGUSU</strong></span></h3>
<p><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;">Ortak iletişim dilinin Türkiye Türkçesi olması gerektiğini aktaran Ömeroğlu, şunları söyledi: <em>&#8220;Türk devletleri kendi edebi dillerini kullanmaya devam edebilirler ama Türk halkları kendi dili ve kendi lehçesiyle beraber iletişim dili olarak Türkiye Türkçesini de öğrenmeli. Türkler bir araya geldiğinde Türkiye Türkçesiyle konuşmalı. Türkiye Türkçesi, bugüne kadar çok büyük mesafe aldı. Bugün Türkiye Türkçesiyle konuşarak Azerbaycan&#8217;da, Orta Asya&#8217;da, İdil Ural&#8217;da taksiyle istediğiniz yere gidebilirsiniz, karnınızı doyurabilirsiniz, alışverişinizi yapabilirsiniz. Türkiye Türkçesi desteklenirse kendiliğinden aldığı bu mesafe çok daha hızlanacak.&#8221;</em></span></p>
<h3><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;"><strong>TÜRKÇE KURSLARINA YOĞUN TALEP</strong></span></h3>
<p><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;">Yakup Ömeroğlu, Türkçenin Türkiye sınırlarının dışında gördüğü ilgiye bakıldığında &#8220;Türkçe altın çağını yaşıyor&#8221; denilebildiğine işaret ederek,<em> &#8220;Osmanlı&#8217;nın en güçlü olduğu dönemde dahi Türkçe kendi siyasi sınırlarının dışında böyle ilgi görmüyordu. Sadece Türk kökenliler değil, bugün Türk kökenli olmayanlar da Türkçe öğrenmeye çalışıyor. Dünyanın neresinde Türkçe kursu açılsa kayıtları bir ay öncesinden doluyor. Bu Londra&#8217;da da Moskova&#8217;da da Kahire&#8217;de de Şam&#8217;da da böyle. Dolayısıyla Türkçe&#8217;nin yaşadığı altın çağı iyi değerlendirip Türkçeye devlet olarak, millet olarak destek olmalıyız.&#8221; </em>diye konuştu.</span></p>
<h3><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;"><strong>“TÜRKÇE’YE İLGİ VE SAYGI ARTACAK”</strong></span></h3>
<p><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;">Yüzyıl önce Türkçe öğrenmek isteyenlere ders materyali ulaştırmakta sıkıntı çektiklerine dikkati çeken Ömeroğlu, şunları kaydetti: <em>&#8220;Ama Türkiye bugün çok şükür, güçlü bir ülke. Türkçe öğrenmek isteyenlere materyallerini bu kişilere ulaştırmak, Türkiye için çok zor olmasa gerek. Türkiye Türkçesi Türk dünyasında ortak iletişim dili olmalı. Ortak iletişim dilinin yaygınlaşmasıyla Birleşmiş Milletler&#8217;de, Avrupa Birliği&#8217;nde ve diğer uluslararası kuruluşlarda Türkçeye ilgi, saygı daha da artacak diye düşünüyorum.&#8221;</em></span></p>
<p><span style="font-family: helvetica, arial, sans-serif;"><a href="http://QHA">Kaynak</a></span></p>
</div>
</div>
<p>The post <a href="https://bilimdili.com/dusunce/turk-dunyasinin-ortak-iletisim-dili-turkiye-turkcesi-olmali/">“Türk dünyasının ortak iletişim dili, Türkiye Türkçesi olmalı”</a> appeared first on <a href="https://bilimdili.com">Bilimdili.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
