Matematik

Pi Sayısı Şaşırtıcıdır

Çoğumuz pi sayısını biliriz ancak onun şaşırtıcı yönleriyle ilgilenmeyiz. Oysa pi sayısı büyük gizemlere sahiptir.

Pi sayısı nedir?

Pi sayısı bir çemberin çevre uzunluğunun aynı çemberin çap uzunluğuna oranıdır. Adını Yunanca’’da “çevre” sözcüğünün ilk harfi olan “π” simgesinden alır. Genellikle pi sayısı 3,14 olarak bilinir ve öğretmenlerimizce “pi’yi 3 alın” sözüyle aklımızda yer etmiştir.

Çapın “1” ise çevren “Pİ” kadardır.
Barış Özcan

Tarihçesi

Pi sayısı Babiller, Eski Mısırlılar ve pek çok eski uygarlık tarafından biliniyordu. Onlar, tüm çemberlerin çevresinin çapına bölümünün sabit bir sayıya eşit olduğunu fark etmişlerdi. Bu değişmez sayının bulunması artık çapı bilinen her çemberin çevresinin hesaplanmasına imkan tanıyordu. Babiller pi sayısını 31/8 ya da 3,125 olarak kullanıyordu. Eski Yunanda karekök 10 ya da 3,162 sayısı kullanıldı. Arşimet ise (M.Ö 287 – 212) 3 10/71 ve 3 1/7 sayısını pi sayısı olarak kullandı.

M.S. VI. yüzyılda pi sayısı için 3,1415929 olarak kullanılıyordu. 1424 yılında İran’da virgülden sonraki on altı basamağı doğru olarak biliniyordu. 1596 yılında Alman Ludolph van Ceulen, pi’nin virgülden sonraki yirmi basamağını hesapladı ve bu sayı Avrupa’da Ludolph sabiti olarak bilindi. O tarihten sonra pi sayısının virgülden sonraki milyarlarca basamağı hesaplanmıştır.

Pi Sayısının İlk 1000 Basamağı
3,14159265358979323846264338327950288419716939937510 58209749445923078164062862089986280348253421170679 82148086513282306647093844609550582231725359408128 48111745028410270193852110555964462294895493038196 44288109756659334461284756482337867831652712019091 45648566923460348610454326648213393607260249141273 72458700660631558817488152092096282925409171536436 78925903600113305305488204665213841469519415116094 33057270365759591953092186117381932611793105118548 07446237996274956735188575272489122793818301194912 98336733624406566430860213949463952247371907021798 60943702770539217176293176752384674818467669405132 00056812714526356082778577134275778960917363717872 14684409012249534301465495853710507922796892589235 42019956112129021960864034418159813629774771309960 51870721134999999837297804995105973173281609631859 50244594553469083026425223082533446850352619311881 71010003137838752886587533208381420617177669147303 59825349042875546873115956286388235378759375195778 18577805321712268066130019278766111959092164201989

Pi Sayısını İlginç Yapan Özellik

Pi, kültürel açıdan matematiksel sabitler içersinde en çok etki yaratanıdır. Bunu en basit nedenleri çok eskiden beri bilinmesi, çember gibi çok yaygın bir geometrik öğeyle ilgili olmasi ise de bir başka nedeni de görünüşe göre bir kural izlemeyen ondalık açılımının insan aklını zorlayan kavranışıdır. 

Pi sayısının sonsuza kadar devam ettiği düşüncesi matematikçilerin yaygın kanısıdır. Pi’nin 13 Trilyon basamağı hesaplanmış ancak hiç bir düzene rastlanılmamıştır. Bu yüzden pi sayısının düzensiz sıralanışı insanların ilgisini çekmiştir ve insan yaşamına benzetildiği için önem arzedilmiştir. Bir çok insan pi sayısının virgülden sonraki basamaklarını ezberlemeye çalışmaktadır ve bu konuda bilinen en büyük rekor Japon Akira Haraguçi’ye aittir. Haraguçi pi sayısının virgülden sonra gelen tam 100.000 basamağını ezberinden sayabilmiştir. 

Dünya Pi Günü

Her yıl Mart ayının 14. günü “Dünya Pi Günü” olarak kutlanmaktadır. Kutlamalar tam olarak saat 1:59’da başlamaktadır. Ülkemizde de artık matematikçiler ve bilim çevreleri tarafından Pi Gününe önem verilmektedir ve çeşitli etkinlikler düzenlenmektedir.

Pi gününde bilimdili’ni takip ediniz. 14 Mart Salı (Yarın) Pi gününü kutluyoruz.