Tarih

Osmanlı Devleti’nin İlk Donanma Şehri: Karamürsel

Karamürsel, Kocaeli’nin ilçesi olup, İzmit körfezinin güney yakasında yer alır. Marmara Bölgesinin iklim özellikleri görülür. Doğusunda Gölcük, Batı’da Yalova, Güney’de ise İznik ile komşudur.

Osmanlı Devleti Zamanında Karamürsel

Karamürsel, Doğu Roma imparatorluğu döneminde Pronectus olarak geçmektedir. 1326 yılında Karamürsel Alp tarafından fethedildiği için buraya Karamürsel adı verildi ve Karamürsel Alp’in kendisine tımar olarak verildi. Karamürsel Alp burada tersane kurdu ve kendi adı ile anılacak olan gemiler inşa etmeye başladı. Karamürsel Kadırgası denen bu gemiler ince yapılı, küçük gemilerdi. Karamürsel Alp bu gemilerden kurmuş olduğu kuvvet ile İstanbul’dan İzmit’e geçişleri engelledi.[1] Körfezin girişini elinde tutuyordu. Doğu Roma, İzmit’e takviye, yardım yollamakta zorluk çekiyordu. Karamürsel’in fethi, İzmit’in fethini kolaylaştırmış ve yararlılık sağlamıştır.

Ahmet Cevdet Paşa’nın Kısas-ı Enbiya ve Kamus-ül a’lam adlı eserlerden Karamürsel’in Osmanlı devrinde bugünkünden çok daha fazla bir alanı kapladığını görürüz. Bugünkü Yalova ve Gölcük tamamen Karamürsel’e bağlı yerlerdir. Gölcük Belediyesinin internet sitesinde bu durum “Gölcük gerçek anlamda Cumhuriyet’ten sonra kurulmuş bir şehirdir”[2] denilerek belirtilmiştir.

Karamürsel Kadırgası

Karamürsel Alp’in inşa ettirdiği bu kadırgaların ilk halinin nasıl olduğuna dair elde bir kanıt yoktur. Ancak Bizanslıların gemilerine benzer olabileceği tahmin edilmektedir. Ayrıca belgelerde geçen anlatılara göre çizimi yapılmıştır. 1970’li yıllara kadar Karamürsel kadırgaları Marmara Denizi’nde faaliyet göstermiştir. Ancak, bu kadırgaların ilk yapılan kadırgalardan farklı olduğu düşünülmektedir.

Karamürsel Kadırgaları;
-26 kürekçi (savaşçı)
-4 yedek
-4 yelkenci
-2 kalafat ustası
-1 aşçı
-1 sucu
-1 yağcı
-1 serdümen
-1 kılavuz
-1 reis

olmak üzere toplam 42 kişilik mürettebattan oluşuyordu.

Karamürsel Alp

Karamürsel Alp’in nerede ve ne zaman doğduğu belli değildir. Ancak kendisinin Akçakoca’nın aşiretinden olduğu iddia edilmektedir. Karesi oğulları beyliğine hizmet ederken, Osmanlıların talebi üzerine Karesi beyliği tarafından Osmanlı beyliğine gönderilmiştir. Adı Mürsel Alp olup, cesareti ve korkusuzluğu sebebiyle kendisi Kara lakabı ile anılmaktaydı. Bu sebeple ismi kaynaklarda Karamürsel olarak geçmiştir. Osmanlı belgeleri Karamürsel Alp’ten yiğit, korkusuz, bahadır diye bahsetmektedir. Karamürsel Alp’in kabri bugün Karamürsel ilçesinin merkezinde bulunmaktadır. Vasiyeti ise tam bir deniz aşığı insan olduğunu göstermektedir. “Ölünce beni öyle bir yere gömün ki sırtım dağlara dayansın, kucağıma denizi verin, daima donanmamı göreyim.” Karamürsel Alp eminiz ki Türk Deniz Kuvvelerinin gemi ve mürettebatını gördükçe yattığı yerde huzur içinde uyuyordur.

[1] Agah Yönsel; Şemseetin Arkan, Karamürsel, s.15-25

[2] http://www.golcuk.bel.tr/tr/icerikdetay/2/25/tarihce.aspx Görüntüleme Tarihi: 23.09.2017, Saat:13.57